Việc chứng minh nhân thân và lịch sử pháp lý là một phần quan trọng trong nhiều thủ tục hành chính hiện nay. Phiếu lý lịch tư pháp là giấy tờ xác nhận thông tin về án tích của một cá nhân. Tuy nhiên, không phải ai cũng phải đóng phí khi yêu cầu cấp phiếu này. Có những trường hợp đặc biệt được hưởng chính sách miễn phí theo quy định mới nhất, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các đối tượng ưu tiên.
Lý lịch tư pháp là gì và tầm quan trọng
Theo quy định của Luật Lý lịch tư pháp năm 2009, lý lịch tư pháp được hiểu là những thông tin liên quan đến án tích của một cá nhân đã bị kết án bằng bản án hoặc quyết định hình sự của Tòa án có hiệu lực pháp luật. Nó cũng bao gồm tình trạng thi hành án và việc cá nhân đó có bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã do Tòa án tuyên bố phá sản hay không. Phiếu lý lịch tư pháp là văn bản do cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp cấp, có giá trị chính thức xác nhận việc cá nhân có hay không có án tích, hoặc có bị cấm hay không bị cấm theo quyết định của Tòa án. Loại giấy tờ này đóng vai trò thiết yếu trong nhiều thủ tục pháp lý, hành chính, và cả trong đời sống xã hội, như xin việc làm, xuất cảnh, nhập cảnh, đăng ký kinh doanh, hoặc các thủ tục liên quan đến hôn nhân, thừa kế.
Các loại phiếu lý lịch tư pháp phổ biến hiện nay
Hiện nay, có hai loại phiếu lý lịch tư pháp được cấp tùy thuộc vào mục đích sử dụng và đối tượng yêu cầu. Phiếu lý lịch tư pháp số 1 thường được cấp cho cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội nhằm phục vụ công tác quản lý nhân sự, hoạt động nghiệp vụ hoặc theo yêu cầu của cá nhân không có án tích hoặc có án tích đã được xóa. Đối với loại phiếu này, thông tin về án tích chỉ được ghi khi người đó chưa được xóa án tích.
Trong khi đó, Phiếu lý lịch tư pháp số 2 thường được cấp cho cá nhân để người đó tự biết về lý lịch tư pháp của bản thân. Loại phiếu này bắt buộc phải ghi đầy đủ thông tin về án tích đã được xóa hay chưa xóa, và cả thông tin về việc cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã (nếu có). Việc phân loại này nhằm đảm bảo cung cấp thông tin chính xác và phù hợp với mục đích sử dụng của từng đối tượng yêu cầu.
Quy trình và thủ tục yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp
Cá nhân có thể yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp bằng cách nộp hồ sơ trực tiếp hoặc nộp hồ sơ trực tuyến qua các kênh dịch vụ công. Việc nộp hồ sơ trực tiếp được thực hiện tại Sở Tư pháp nơi thường trú hoặc tạm trú của cá nhân. Trường hợp không có nơi thường trú, tạm trú, cá nhân có thể nộp tại Sở Tư pháp nơi mình đang sinh sống. Hồ sơ cần chuẩn bị thông thường bao gồm Tờ khai yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp theo mẫu quy định, bản sao Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân, và bản sao Sổ hộ khẩu hoặc Giấy chứng nhận tạm trú.
Đối với phương thức nộp hồ sơ trực tuyến, cá nhân có thể sử dụng các cổng dịch vụ công quốc gia hoặc của tỉnh/thành phố, thậm chí thông qua ứng dụng VNeID theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền. Phương thức này đang ngày càng phổ biến nhờ sự tiện lợi, giảm thiểu thời gian đi lại. Dù nộp theo hình thức nào, người yêu cầu cần đảm bảo cung cấp thông tin chính xác và đầy đủ để quá trình xử lý hồ sơ diễn ra nhanh chóng và hiệu quả. Thời hạn giải quyết hồ sơ cấp phiếu lý lịch tư pháp thường là không quá 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp người được cấp phiếu lý lịch tư pháp là công dân Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài, hoặc người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam mà có yêu cầu xác minh về điều kiện lý lịch tư pháp ở nhiều địa phương, thì thời hạn có thể kéo dài hơn, nhưng không quá 15 ngày làm việc.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Ba Dự Án Treo Đất Vàng TP.HCM Gây Quan Ngại
- Cách kiểm tra tài khoản Google trên điện thoại chi tiết, an toàn, đầy đủ tính năng
- Bản đồ check quy hoạch Hạ Giáp Phù Ninh Phú Thọ
- Căn Hộ Chung Cư Sun Grand Lake Văn Quán: Nơi An Cư Lý Tưởng
- Eimi Fukada: Tiểu Sử, Cuộc Đời & Sự Nghiệp Đầy Biến Động
Chi tiết các trường hợp được miễn phí phiếu lý lịch tư pháp theo quy định mới
Theo Thông tư 16/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 24 tháng 4 năm 2025, một số nhóm đối tượng cụ thể sẽ được miễn mức thu phí cung cấp thông tin lý lịch tư pháp. Chính sách này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với các nhóm yếu thế hoặc gặp khó khăn trong xã hội, tạo điều kiện thuận lợi để họ tiếp cận các dịch vụ công cần thiết mà không phải chịu gánh nặng chi phí. Việc miễn phí áp dụng cho những trường hợp sau: trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo và hộ cận nghèo, cùng với người cư trú tại các khu vực đặc biệt khó khăn và đồng bào dân tộc thiểu số tại các vùng kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu.
Việc xác định các đối tượng này sẽ dựa trên các quy định hiện hành của pháp luật liên quan, như Luật Trẻ em, Luật Người cao tuổi, Luật Người khuyết tật, và các quy định về chuẩn nghèo, chuẩn hộ cận nghèo, cũng như danh mục các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu. Những quy định này đảm bảo rằng chính sách miễn mức phí cấp phiếu lý lịch tư pháp được áp dụng đúng người, đúng đối tượng, góp phần thúc đẩy công bằng xã hội và hỗ trợ những cá nhân cần được giúp đỡ.
Mức phí cấp phiếu lý lịch tư pháp hiện hành và chính sách ưu đãi
Bên cạnh các trường hợp được miễn phí hoàn toàn, Thông tư 16/2025/TT-BTC cũng quy định rõ mức phí cung cấp thông tin lý lịch tư pháp đối với các trường hợp còn lại. Mức phí thông thường được áp dụng là 200.000 đồng cho mỗi lần yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp đối với một người. Tuy nhiên, có một mức phí ưu đãi dành cho một số đối tượng đặc biệt, đó là học sinh từ đủ 16 tuổi trở lên, sinh viên, người có công với cách mạng, và thân nhân của liệt sỹ (bao gồm cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng, con đẻ, con nuôi, và người có công nuôi liệt sỹ). Đối với nhóm này, mức phí cấp phiếu lý lịch tư pháp chỉ là 100.000 đồng cho mỗi lần yêu cầu.
Đặc biệt, nhằm khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, Thông tư cũng đưa ra chính sách giảm phí khi nộp hồ sơ yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp theo hình thức trực tuyến, bao gồm cả việc sử dụng ứng dụng VNeID. Từ ngày 24 tháng 4 năm 2025 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2025, mức phí cung cấp thông tin lý lịch tư pháp khi nộp trực tuyến được giảm còn 170.000 đồng/lần/người (thay vì 200.000 đồng) và 80.000 đồng/lần/người đối với các đối tượng ưu đãi (thay vì 100.000 đồng). Kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026 trở đi, mức phí cấp phiếu lý lịch tư pháp sẽ trở lại mức 200.000 đồng và 100.000 đồng như quy định ban đầu. Ngoài ra, nếu một người yêu cầu cấp trên 02 phiếu lý lịch tư pháp trong cùng một lần nộp hồ sơ, thì từ phiếu thứ 3 trở đi sẽ phải nộp thêm 5.000 đồng cho mỗi phiếu bổ sung.
Quản lý và sử dụng phí lý lịch tư pháp
Về việc quản lý và sử dụng số tiền phí thu được từ việc cấp phiếu lý lịch tư pháp, Thông tư 16/2025/TT-BTC cũng nêu rõ cơ chế phân chia. Tổ chức thực hiện việc thu phí được phép giữ lại 35% tổng số tiền phí thu được để bù đắp các chi phí phát sinh liên quan đến hoạt động cung cấp dịch vụ và thu phí. Khoản này được sử dụng theo quy định tại khoản 4 Điều 1 Nghị định số 82/2023/NĐ-CP. Phần còn lại, tức là 65% số tiền phí, sẽ được nộp vào ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, đối với các tổ chức thu phí là cơ quan nhà nước không thuộc diện được giao khoán chi phí hoạt động từ nguồn thu phí theo khoản 3 Điều 1 Nghị định số 82/2023/NĐ-CP, họ có nghĩa vụ nộp toàn bộ 100% số tiền phí thu được vào ngân sách nhà nước. Trong trường hợp này, nguồn chi phí để trang trải cho các hoạt động liên quan đến việc cấp phiếu lý lịch tư pháp và thu phí sẽ do ngân sách nhà nước bố trí trong dự toán chi thường xuyên của cơ quan đó, tuân thủ theo các chế độ và định mức chi tiêu ngân sách nhà nước hiện hành.
Các câu hỏi thường gặp về Phiếu Lý Lịch Tư Pháp
-
Phiếu lý lịch tư pháp có thời hạn sử dụng không?
Pháp luật Việt Nam hiện hành không quy định cụ thể thời hạn sử dụng của phiếu lý lịch tư pháp. Tuy nhiên, giá trị của phiếu phụ thuộc vào quy định của cơ quan, tổ chức yêu cầu xuất trình. Thông thường, các cơ quan này sẽ yêu cầu phiếu được cấp trong khoảng thời gian gần nhất (ví dụ: 6 tháng hoặc 1 năm) tính đến ngày nộp hồ sơ. -
Làm thế nào để biết mình có thuộc trường hợp được miễn phí cấp phiếu lý lịch tư pháp hay không?
Bạn cần đối chiếu với 5 trường hợp được quy định tại Thông tư 16/2025/TT-BTC: là trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo/cận nghèo, hoặc người cư trú tại các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu, đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng khó khăn. Bạn cần có giấy tờ chứng minh mình thuộc một trong các đối tượng này. -
Tôi có thể ủy quyền cho người khác đi xin cấp phiếu lý lịch tư pháp thay tôi không?
Có. Cá nhân có thể ủy quyền cho người khác làm thủ tục yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp. Việc ủy quyền phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp cha, mẹ yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp cho con chưa thành niên. -
Tôi có thể nộp hồ sơ xin cấp phiếu lý lịch tư pháp ở đâu?
Bạn nộp hồ sơ tại Sở Tư pháp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi bạn thường trú. Trường hợp không có nơi thường trú, bạn nộp tại Sở Tư pháp nơi tạm trú. Nếu không có cả nơi thường trú và tạm trú, bạn nộp tại Sở Tư pháp nơi bạn đang sinh sống. Ngoài ra, bạn có thể nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công của tỉnh/thành phố. -
Mất bao lâu để nhận được phiếu lý lịch tư pháp sau khi nộp hồ sơ?
Thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp là không quá 10 ngày làm việc kể từ ngày Sở Tư pháp nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đối với trường hợp cần xác minh ở nhiều địa phương hoặc công dân Việt Nam ở nước ngoài/người nước ngoài ở Việt Nam, thời hạn không quá 15 ngày làm việc. -
Có sự khác biệt nào về thông tin giữa Phiếu lý lịch tư pháp số 1 và số 2 không?
Có sự khác biệt quan trọng. Phiếu lý lịch tư pháp số 1 chỉ ghi án tích chưa được xóa. Phiếu lý lịch tư pháp số 2 ghi đầy đủ cả án tích đã được xóa và chưa xóa, cùng với thông tin về cấm đảm nhiệm chức vụ nếu có. -
Nếu tôi có án tích đã được xóa thì Phiếu lý lịch tư pháp của tôi sẽ hiển thị như thế nào?
Trên Phiếu lý lịch tư pháp số 1, nếu án tích của bạn đã được xóa theo quy định của pháp luật, thì phần thông tin về án tích sẽ ghi “Không có án tích”. Trên Phiếu lý lịch tư pháp số 2, thông tin về án tích đã được xóa vẫn sẽ được ghi đầy đủ, kèm theo ghi chú về việc án tích đã được xóa. -
Nếu tôi nộp hồ sơ trực tuyến qua VNeID, tôi có được giảm phí không?
Có. Từ ngày 24/4/2025 đến 31/12/2025, việc nộp hồ sơ yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp theo hình thức trực tuyến (bao gồm cả qua ứng dụng VNeID) sẽ được áp dụng mức phí ưu đãi thấp hơn mức phí cung cấp thông tin lý lịch tư pháp khi nộp trực tiếp.
Hiểu rõ về phiếu lý lịch tư pháp, quy trình cấp, mức phí cấp phiếu lý lịch tư pháp và các trường hợp được miễn phí phiếu lý lịch tư pháp giúp cá nhân thực hiện thủ tục này một cách thuận lợi. Những thông tin chi tiết này do SummerLand tổng hợp nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện cho người đọc, giúp họ nắm bắt được quyền lợi và nghĩa vụ của mình theo quy định pháp luật hiện hành.
