Bất động sản liền kề luôn tiềm ẩn những vấn đề phát sinh, đặc biệt là khi một bên tiến hành xây dựng, cải tạo công trình. Tình huống xây nhà giáp ranh với nhà hàng xóm thường gặp nhiều vướng mắc liên quan đến ranh giới đất đai và ảnh hưởng đến công trình lân cận. Hiểu rõ các quy định pháp luật sẽ giúp giải quyết những vấn đề này một cách hợp lý và tránh được các tranh chấp không đáng có. Việc tuân thủ đúng các quy định về ranh giới xây dựng không chỉ đảm bảo quyền lợi của bản thân mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với những người sống xung quanh.
Quy định pháp luật về ranh giới bất động sản
Việc xác định và tôn trọng ranh giới giữa các bất động sản liền kề là nguyên tắc cơ bản trong quan hệ dân sự liên quan đến đất đai và nhà ở. Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể nhằm điều chỉnh vấn đề này, đảm bảo quyền và nghĩa vụ của các chủ sở hữu, người sử dụng đất.
Tôn trọng ranh giới và quyền sử dụng không gian
Theo quy định của pháp luật, ranh giới giữa các bất động sản liền kề có thể được xác định dựa trên thỏa thuận giữa các chủ sở hữu hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Ngoài ra, mốc giới cũng có thể được xác định dựa trên tập quán hoặc theo ranh giới đã tồn tại ổn định từ ba mươi năm trở lên mà không phát sinh tranh chấp. Người sử dụng đất có quyền sử dụng không gian và lòng đất theo chiều thẳng đứng từ đường phân chia đất trong khuôn viên đất thuộc quyền sở hữu, sử dụng của mình. Việc sử dụng này phải phù hợp với quy hoạch xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định và đặc biệt là không được gây ảnh hưởng tiêu cực đến việc sử dụng đất liền kề của người khác. Trong trường hợp ranh giới là các yếu tố tự nhiên hoặc nhân tạo như kênh, mương, hào, rãnh, bờ ruộng, người sử dụng đất có nghĩa vụ tôn trọng và duy trì ranh giới chung, không được thực hiện hành vi lấn, chiếm hay thay đổi mốc giới ngăn cách ban đầu.
Quyền sở hữu mốc giới và tường ngăn cách
Pháp luật cũng quy định rõ ràng về quyền sở hữu đối với các mốc giới và tường ngăn cách giữa các bất động sản. Chủ sở hữu bất động sản liền kề chỉ được phép dựng cột mốc, hàng rào hoặc xây tường ngăn trên phần diện tích đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của mình. Tuy nhiên, để tạo sự thống nhất và thuận tiện, những người sử dụng đất liền kề có thể thỏa thuận với nhau về việc cùng dựng cột mốc, hàng rào, xây tường ngăn hoặc trồng cây trên ranh giới để làm mốc giới ngăn cách chung. Trong trường hợp này, những vật mốc giới này sẽ trở thành tài sản sở hữu chung của những người đó. Nếu mốc giới ngăn cách chỉ do một bên tạo nên trên ranh giới chung và nhận được sự đồng ý của chủ sở hữu bất động sản liền kề, thì mốc giới đó cũng được coi là sở hữu chung. Chi phí để xây dựng do bên khởi xướng chịu, trừ khi có thỏa thuận khác. Tuy nhiên, nếu chủ sở hữu bất động sản liền kề không đồng ý với việc xây dựng tường ngăn trên ranh giới mà có lý do chính đáng (ví dụ: không phù hợp quy hoạch, ảnh hưởng kết cấu nhà họ), thì chủ sở hữu đã dựng cột mốc hoặc tường ngăn phải có nghĩa vụ dỡ bỏ. Đối với trường hợp nhà xây riêng biệt nhưng tường sát liền nhau, chủ sở hữu cũng chỉ được phép đục tường hoặc đặt kết cấu xây dựng đến giới hạn ngăn cách là mặt tường phía mình.
Giải quyết tranh chấp khi xây nhà ảnh hưởng nhà hàng xóm
Quá trình thi công xây dựng nhà ở riêng lẻ, đặc biệt là khi xây nhà giáp ranh, tiềm ẩn nguy cơ gây ảnh hưởng đến các công trình liền kề, lân cận. Nhằm giảm thiểu và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, Thông tư 10/2014/TT-BXD đã đưa ra hướng dẫn về việc giải quyết tranh chấp giữa chủ nhà với chủ các công trình liền kề.
Kiểm tra hiện trạng công trình liền kề trước thi công
Một bước đi quan trọng và mang tính phòng ngừa theo quy định là trước khi bắt đầu thi công xây dựng, chủ nhà cần chủ động liên hệ và phối hợp với chủ các công trình liền kề, lân cận. Mục đích của việc này là để cùng nhau kiểm tra hiện trạng thực tế của nhà hàng xóm. Việc kiểm tra cần được ghi nhận một cách chi tiết, bao gồm cả việc ghi lại các khuyết tật hiện có của công trình lân cận (nếu có), như các vết nứt cũ, thấm dột, lún nền… Việc khảo sát hiện trạng này có thể được thực hiện bằng văn bản, hình ảnh hoặc quay phim để tạo lập một hồ sơ làm căn cứ đối chiếu sau này. Điều này giúp tránh được những hiểu lầm hoặc tranh chấp không đáng có về việc liệu những hư hại phát sinh có phải do quá trình xây nhà của mình gây ra hay không.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Bản Đồ Quy Hoạch Sân Bay Tây Ninh Chi Tiết Nhất Hiện Nay
- Bản Đồ Quy Hoạch Huyện Thanh Trì Giai Đoạn 2030-2050: Cơ Hội Phát Triển
- Dự Án Bất Động Sản Pleiku: Tiềm Năng Đầu Tư Hấp Dẫn
- Bản đồ Quy hoạch Vụ Bổn Krông Pắc Đắk Lắk 2030-2050
- Bản Đồ Quy Hoạch Ia Yok Ia Grai: Tầm Nhìn Phát Triển Đến 2050
Xử lý khi công trình liền kề bị ảnh hưởng trong quá trình xây dựng
Trong quá trình thi công xây dựng, nếu phát hiện thấy công trình liền kề, lân cận có các dấu hiệu bị lún, nứt, thấm, dột hoặc thậm chí có nguy cơ sụp đổ rõ ràng do ảnh hưởng trực tiếp từ việc xây dựng nhà ở đang tiến hành gây ra, chủ nhà có nghĩa vụ phối hợp ngay lập tức với chủ các công trình liền kề, lân cận bị ảnh hưởng. Các bên cần cùng nhau xem xét, xác định nguyên nhân cụ thể dẫn đến tình trạng hư hại. Sau khi xác định được nguyên nhân, hai bên cần thống nhất về biện pháp khắc phục phù hợp để sửa chữa hoặc gia cố, đảm bảo an toàn cho công trình lân cận. Trường hợp các bên không thể đạt được sự thống nhất về nguyên nhân hoặc biện pháp khắc phục, tranh chấp phát sinh giữa chủ nhà với chủ các công trình liền kề, lân cận sẽ được giải quyết theo quy định của pháp luật hiện hành, thông qua các cơ quan có thẩm quyền hoặc tòa án.
Các bước cần làm khi xây nhà giáp ranh
Đối mặt với tình huống xây nhà giáp ranh với nhà hàng xóm và có khả năng ảnh hưởng đến công trình lân cận, việc thực hiện các bước chuẩn bị kỹ lưỡng là vô cùng cần thiết. Sau khi đã có giấy phép xây dựng hợp lệ, bạn và nhà thầu thi công nên chủ động phối hợp.
Một trong những hành động quan trọng là mời đại diện của UBND phường nơi có công trình để cùng tiến hành khảo sát hiện trạng chi tiết nhà bên cạnh. Việc khảo sát này cần được ghi nhận đầy đủ bằng hình ảnh và video. Hồ sơ khảo sát hiện trạng này sẽ đóng vai trò là bằng chứng quan trọng để xác định mức độ thiệt hại (nếu có) xảy ra trong quá trình thi công. Đồng thời, để đảm bảo an toàn tối đa cho công trình liền kề và giảm thiểu rủi ro tranh chấp, bạn nên thuê đơn vị tư vấn thiết kế và nhà thầu thi công có đủ năng lực, kinh nghiệm trong việc xử lý các công trình xây dựng sát nhà hàng xóm. Nhà thầu chuyên nghiệp sẽ có các giải pháp kỹ thuật phù hợp để hạn chế ảnh hưởng đến nền móng và kết cấu của nhà lân cận.
Quyền cản trở xây dựng của hàng xóm theo pháp luật
Câu hỏi đặt ra là liệu nhà hàng xóm có quyền cản trở bạn xây nhà trên phần đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bạn hay không. Theo quy định pháp luật về ranh giới và quyền sử dụng đất, nhà hàng xóm không có quyền tự ý cấm đoán việc bạn thực hiện quyền xây dựng trên đất của mình, miễn là việc xây dựng đó tuân thủ quy hoạch xây dựng, giấy phép xây dựng và các quy định pháp luật khác liên quan đến khoảng lùi xây dựng, an toàn công trình. Tuy nhiên, nhà hàng xóm có quyền bày tỏ sự lo ngại về khả năng công trình liền kề của họ bị ảnh hưởng bởi việc thi công. Họ có quyền yêu cầu bạn thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn hợp lý và thực hiện việc khảo sát hiện trạng như đã nêu trên. Nếu trong quá trình xây dựng, công trình của họ thực sự bị thiệt hại và có bằng chứng chứng minh thiệt hại đó là do việc xây nhà của bạn gây ra, họ có quyền yêu cầu bạn bồi thường hoặc khắc phục hậu quả. Trong trường hợp này, nếu các bên không tự giải quyết được, tranh chấp sẽ được đưa ra cơ quan có thẩm quyền để phân xử dựa trên các bằng chứng và quy định của pháp luật. Việc hàng xóm đơn thuần lo sợ nhà bị nứt mà không có cơ sở pháp lý vững chắc hoặc bằng chứng về việc bạn vi phạm quy định kỹ thuật, an toàn xây dựng thì không phải là lý do chính đáng để họ đơn phương ngăn cản công trình của bạn.
Câu hỏi thường gặp (FAQs)
- Xây nhà sát ranh giới đất có cần sự đồng ý của hàng xóm không?
Việc xây nhà trên đất của bạn tuân thủ quy định xây dựng và có giấy phép xây dựng không yêu cầu sự đồng ý của nhà hàng xóm. Tuy nhiên, việc thông báo và phối hợp để khảo sát hiện trạng nhà họ trước khi thi công là rất cần thiết để tránh tranh chấp sau này. - Hàng xóm lo sợ nhà bị nứt khi tôi xây có phải là lý do chính đáng để cản trở không?
Nỗi sợ nhà bị nứt chưa phải là lý do pháp lý để cản trở việc xây dựng. Tuy nhiên, bạn có nghĩa vụ thực hiện các biện pháp kỹ thuật và an toàn để giảm thiểu rủi ro. Nếu thiệt hại thực sự xảy ra và được chứng minh do việc xây nhà của bạn, bạn có trách nhiệm bồi thường/khắc phục. - Tôi phải làm gì nếu hàng xóm không hợp tác kiểm tra hiện trạng nhà của họ trước khi tôi xây?
Bạn nên có văn bản hoặc các hình thức liên hệ chính thức ghi lại việc bạn đã cố gắng phối hợp. Sau đó, có thể mời UBND phường chứng kiến việc bạn tự khảo sát hiện trạng bên ngoài nhà họ (nếu có thể) và ghi nhận rõ ràng việc họ từ chối hợp tác. Hồ sơ này vẫn là bằng chứng tốt. - Ai chịu trách nhiệm pháp lý nếu nhà hàng xóm bị hư hại (lún, nứt) do công trình của tôi?
Nếu có bằng chứng chứng minh thiệt hại xảy ra là trực tiếp do quá trình thi công xây dựng của bạn (dựa trên khảo sát hiện trạng ban đầu và diễn biến thực tế), bạn (chủ nhà và/hoặc nhà thầu thi công) có trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật. - Làm thế nào để giải quyết tranh chấp về ranh giới đất đai giữa hai nhà?
Các tranh chấp ranh giới đất nên được giải quyết trước tiên bằng thương lượng giữa các bên. Nếu không thành, có thể yêu cầu hòa giải tại UBND cấp xã/phường. Trường hợp hòa giải không thành, tranh chấp có thể được đưa ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền để giải quyết. - Có quy định về khoảng lùi xây dựng khi xây nhà giáp ranh không?
Có. Các quy định về khoảng lùi xây dựng được quy định trong quy hoạch xây dựng chi tiết và quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng hiện hành, cũng như trong giấy phép xây dựng của bạn. Việc tuân thủ khoảng lùi là bắt buộc. - Tôi có được lấp ao trên đất thuộc quyền sử dụng của mình để xây nhà không?
Nếu mảnh đất ranh giới đó thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bạn, việc lấp ao để thay đổi mục đích sử dụng (từ mặt nước sang đất xây dựng) cần tuân thủ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương và có thể yêu cầu các thủ tục pháp lý liên quan đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất và giấy phép xây dựng. - Việc thuê nhà thầu đủ năng lực ảnh hưởng thế nào đến rủi ro tranh chấp với hàng xóm?
Nhà thầu thi công có năng lực sẽ áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp khi xây dựng sát nhà hàng xóm (ví dụ: phương pháp đào móng, gia cố tạm thời…) giúp giảm thiểu tối đa ảnh hưởng rung chấn, lún nền, từ đó hạn chế nguy cơ gây hư hại cho công trình liền kề và giảm thiểu khả năng xảy ra tranh chấp. - Hồ sơ khảo sát hiện trạng nhà hàng xóm trước khi xây có vai trò gì trong tranh chấp?
Hồ sơ khảo sát hiện trạng là bằng chứng quan trọng để so sánh tình trạng công trình liền kề trước và sau khi bạn xây nhà. Nó giúp xác định liệu những hư hại phát sinh có phải là mới và do thi công của bạn gây ra hay không, làm cơ sở cho việc giải quyết tranh chấp bồi thường thiệt hại.
Tóm lại, việc xây nhà giáp ranh với nhà hàng xóm đòi hỏi sự hiểu biết về pháp luật, tinh thần hợp tác và các biện pháp kỹ thuật đảm bảo an toàn. Bằng cách thực hiện đúng quy trình và tôn trọng quyền lợi của nhau, các bên có thể tránh được những tranh chấp không cần thiết liên quan đến ranh giới đất và công trình liền kề. Thông tin này được cung cấp bởi SummerLand nhằm giúp bạn có cái nhìn rõ ràng hơn về vấn đề này.





