Quy định mới nhất về mua bán nợ của tổ chức tín dụng Mũi Né SummerLand

Trang Chủ / Tin tức bất động sản / Quy định mới nhất về mua bán nợ của tổ chức tín dụng

Kể từ ngày 9/2/2023, Thông tư 18/2022/TT-NHNN chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi quan trọng về mua bán nợ của tổ chức tín dụng. Việc nắm rõ những quy định mới này là cần thiết cho các bên tham gia thị trường tài chính và bất động sản liên quan đến hoạt động xử lý tài sản đảm bảo. Bài viết sẽ làm rõ những điểm chính trong thông tư này.

Nội Dung Bài Viết

Phạm vi điều chỉnh của Thông tư 18

Thông tư 18/2022/TT-NHNN tập trung điều chỉnh hoạt động mua bán nợ trong hệ thống các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam. Văn bản này quy định các nguyên tắc, điều kiện và quy trình thực hiện các giao dịch này nhằm tăng cường sự minh bạch và an toàn. Tuy nhiên, thông tư cũng nêu rõ các trường hợp ngoại lệ không thuộc phạm vi áp dụng của nó.

Cụ thể, hoạt động mua bán nợ xấu giữa các tổ chức tín dụng với Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) không chịu sự điều chỉnh của Thông tư này. Các giao dịch này có cơ chế quản lý riêng do tính chất đặc thù của VAMC trong việc xử lý nợ xấu của hệ thống. Tương tự, các giao dịch mua bán nợ phát sinh trực tiếp từ hợp đồng vay hoặc cho vay giữa các tổ chức tín dụng với nhau hoặc giữa tổ chức tín dụng với chi nhánh ngân hàng nước ngoài cũng được loại trừ. Điều này giúp phân định rõ ràng các quy định áp dụng cho từng loại hình giao dịch nợ cụ thể trên thị trường tài chính và ngân hàng.

Định danh bên mua nợ và cách xác định giá trị khoản nợ

Thông tư 18 làm rõ khái niệm “bên mua nợ” trong các giao dịch mua bán nợ do tổ chức tín dụng thực hiện. Theo đó, bên mua nợ được định nghĩa rộng rãi, bao gồm cả các tổ chức tín dụng khác được Ngân hàng Nhà nước cấp phép hoạt động mua nợ. Việc này đòi hỏi các tổ chức tín dụng muốn tham gia vào thị trường mua nợ phải đáp ứng các điều kiện cụ thể và được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận bổ sung phạm vi hoạt động.

Ngoài ra, các tổ chức và cá nhân khác, không phân biệt là người cư trú hay không cư trú tại Việt Nam, đều có thể tham gia vào vai trò bên mua nợ theo quy định này. Điều này mở rộng khả năng xử lý nợ cho các tổ chức tín dụng thông qua việc bán nợ cho nhiều đối tượng trên thị trường.

Đối với việc xác định giá trị của khoản nợ được mua bán, Thông tư quy định sử dụng “giá trị ghi sổ nội bảng“. Con số này bao gồm tổng của dư nợ gốc, dư nợ lãi đã hạch toán trong sổ sách kế toán của tổ chức tín dụng tại thời điểm giao dịch. Nếu có các nghĩa vụ tài chính khác liên quan trực tiếp đến khoản nợ đó (ví dụ: các loại phí, phạt đã hạch toán) đang được ghi nhận nội bảng, chúng cũng sẽ được cộng vào giá trị này. Việc xác định giá trị rõ ràng và dựa trên số liệu nội bộ là cơ sở quan trọng cho các thỏa thuận mua bán nợ và định giá tài sản.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Nguyên tắc quan trọng trong hoạt động mua bán nợ của TCTD

Hoạt động mua bán nợ của các tổ chức tín dụng phải tuân thủ những nguyên tắc cụ thể được quy định trong Thông tư 18/2022/TT-NHNN, thay đổi so với quy định trước đây tại Thông tư 09/2015/TT-NHNN. Những nguyên tắc này nhằm đảm bảo tính chặt chẽ, an toàn và hiệu quả của thị trường xử lý nợ.

Tỷ lệ nợ xấu và yêu cầu cấp phép

Một trong những yêu cầu chính được đặt ra là điều kiện về tỷ lệ nợ xấu đối với tổ chức tín dụng tham gia hoạt động mua nợ. Cụ thể, để được xem xét chấp thuận hoạt động mua nợ trong Giấy phép thành lập và hoạt động, tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 3% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Điều này nhằm đảm bảo rằng các bên tham gia mua nợ là những định chế tài chính có năng lực tài chính lành mạnh và quản lý rủi ro hiệu quả.

Ngược lại, đối với hoạt động bán nợ, Thông tư 18 đã đơn giản hóa thủ tục. Các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài bán nợ không phải xin phép Ngân hàng Nhà nước. Việc này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các đơn vị muốn nhanh chóng cơ cấu lại danh mục tài sản, đặc biệt là xử lý các khoản nợ xấu hoặc tài sản liên quan.

Quy định nội bộ bắt buộc

Trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch mua bán nợ nào, tổ chức tín dụng bắt buộc phải ban hành quy định nội bộ chi tiết và đầy đủ về hoạt động này. Đây là một yêu cầu quan trọng nhằm chuẩn hóa quy trình và tăng cường quản trị rủi ro.

Quy định nội bộ này cần làm rõ nhiều khía cạnh cốt lõi. Đầu tiên là phân cấp thẩm quyền quyết định theo nguyên tắc tách bạch rõ ràng giữa khâu thẩm định (đánh giá khoản nợ) và khâu quyết định cuối cùng về việc có mua hoặc bán nợ hay không. Tiếp theo, các phương thức mua bán nợ được phép (ví dụ: theo thỏa thuận trực tiếp, đấu giá), cách thức thanh toán (ví dụ: tiền mặt, chuyển khoản), và quy trình cụ thể cho từng loại giao dịch phải được mô tả chi tiết. Đặc biệt, quy trình và phương pháp định giá khoản nợ một cách minh bạch và hợp lý là yếu tố không thể thiếu. Cuối cùng, quy trình quản trị rủi ro liên quan đến hoạt động mua bán nợ, bao gồm việc đánh giá rủi ro đối tác, rủi ro pháp lý, rủi ro thị trường, cũng phải được quy định rõ ràng trong văn bản nội bộ này.

Hạn chế cấp tín dụng để mua nợ

Một nguyên tắc quan trọng khác được Thông tư 18 nhấn mạnh nhằm ngăn chặn các giao dịch tiềm ẩn rủi ro và thiếu minh bạch là cấm tổ chức tín dụng cấp tín dụng cho khách hàng để họ sử dụng khoản vay đó để mua lại chính khoản nợ mà tổ chức tín dụng đó đang sở hữu.

Quy định này nhằm ngăn chặn các hình thức “cho vay để trả nợ” hoặc các giao dịch vòng quanh có thể che giấu tình hình tài chính thực tế của khoản nợ hoặc của bên đi vay/bên mua nợ. Việc này góp phần đảm bảo tính minh bạch, an toàn và lành mạnh cho hoạt động mua bán nợ trong hệ thống ngân hàng, tránh các trường hợp lách luật hoặc tạo ra các khoản nợ mới tiềm ẩn rủi ro cao.

Các trường hợp ngoại lệ đối với yêu cầu tỷ lệ nợ xấu

Mặc dù nguyên tắc chung yêu cầu tổ chức tín dụng mua nợ phải có tỷ lệ nợ xấu dưới 3%, Thông tư 18/2022/TT-NHNN cũng đưa ra một số trường hợp đặc biệt được miễn trừ khỏi quy định này. Những ngoại lệ này thường áp dụng cho các tình huống liên quan đến tái cơ cấu hoặc xử lý các tổ chức tín dụng gặp khó khăn, nhằm tạo cơ chế linh hoạt để giải quyết vấn đề hệ thống.

Ví dụ, một tổ chức tín dụng đang trong diện kiểm soát đặc biệt theo quyết định của Ngân hàng Nhà nước vẫn có thể thực hiện mua nợ nếu đó là các khoản nợ đủ tiêu chuẩn (không phải nợ xấu). Điều này cho phép các tổ chức tín dụng này củng cố tài sản hoặc thực hiện các biện pháp tái cơ cấu theo phương án đã được phê duyệt.

Tương tự, tổ chức tín dụng kiểm soát đặc biệt cũng có thể mua nợ đủ tiêu chuẩn từ tổ chức tín dụng hỗ trợ theo phương án phục hồi đã được phê duyệt. Đây là một phần của cơ chế hỗ trợ lẫn nhau giữa các tổ chức tín dụng dưới sự giám sát của Ngân hàng Nhà nước. Các ngân hàng thương mại được chuyển giao bắt buộc từ một tổ chức tín dụng khác (theo hình thức mua lại bắt buộc hoặc sáp nhập) cũng được phép mua nợ đủ tiêu chuẩn của tổ chức tín dụng nhận chuyển giao đó. Những quy định ngoại lệ này nhằm tạo cơ chế linh hoạt cho việc xử lý nợ và hỗ trợ quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, đảm bảo sự ổn định chung của thị trường tài chính.

Nhìn chung, Thông tư 18/2022/TT-NHNN đã cập nhật và làm rõ nhiều quy định quan trọng liên quan đến mua bán nợ của tổ chức tín dụng, góp phần tăng cường sự minh bạch và an toàn cho thị trường tài chính. Việc hiểu rõ những thay đổi này là cần thiết cho tất cả các bên tham gia. SummerLand mong rằng thông tin này hữu ích cho quý độc giả quan tâm đến lĩnh vực tài chính, ngân hàng và bất động sản.

Câu hỏi thường gặp về mua bán nợ TCTD

Thông tư 18/2022/TT-NHNN có hiệu lực khi nào?
Thông tư 18/2022/TT-NHNN chính thức có hiệu lực từ ngày 09 tháng 02 năm 2023, thay thế một số quy định trước đây liên quan đến mua bán nợ của tổ chức tín dụng.

Tổ chức tín dụng bán nợ có cần xin phép Ngân hàng Nhà nước không?
Không. Theo quy định mới tại Thông tư 18, tổ chức tín dụng bán nợ không phải xin phép Ngân hàng Nhà nước. Yêu cầu về chấp thuận hoạt động và duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 3% chủ yếu áp dụng cho bên mua nợ.

Bên mua nợ có thể là những đối tượng nào theo Thông tư 18?
Bên mua nợ được định nghĩa rộng rãi, bao gồm các tổ chức tín dụng khác được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận hoạt động mua nợ, cũng như các tổ chức và cá nhân khác (bao gồm cả người cư trú và không cư trú) tham gia vào giao dịch mua lại khoản nợ.

Giá trị ghi sổ nội bảng của khoản nợ được xác định như thế nào khi mua bán?
Giá trị ghi sổ nội bảng của khoản nợ được mua bán bao gồm tổng số dư nợ gốc, dư nợ lãi đã hạch toán nội bảng tại thời điểm giao dịch, cộng thêm các nghĩa vụ tài chính khác liên quan đến khoản nợ (nếu có) đang được hạch toán trong sổ sách của tổ chức tín dụng.