Lộ trình chuyển đổi giải thể Phòng công chứng theo Nghị định 104 Mũi Né SummerLand

Trang Chủ / Tin tức bất động sản / Lộ trình chuyển đổi giải thể Phòng công chứng theo Nghị định 104

Nghị định 104/2025/NĐ-CP vừa được ban hành đánh dấu bước thay đổi quan trọng trong hoạt động công chứng tại Việt Nam. Văn bản này không chỉ làm rõ thêm Luật Công chứng 2024 mà còn đưa ra lộ trình cụ thể về việc chuyển đổi giải thể Phòng công chứng. Đây là thông tin quan trọng cần nắm bắt đối với các bên liên quan và toàn xã hội.

Nội Dung Bài Viết

Bối cảnh và Căn cứ pháp lý

Luật Công chứng năm 2024 đã đặt ra những nền tảng pháp lý mới cho hoạt động công chứng tại Việt Nam, hướng tới sự chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. Nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 104/2025/NĐ-CP. Văn bản quy phạm pháp luật quan trọng này đi sâu vào chi tiết một số điều khoản, đặc biệt là quy định về việc sắp xếp lại các tổ chức hành nghề công chứng công lập.

Căn cứ chính cho lộ trình chuyển đổi giải thể Phòng công chứng được nêu rõ tại Điều 22 của Luật Công chứng 2024. Đây là cơ sở để các địa phương triển khai kế hoạch chuyển đổi từ mô hình Phòng công chứng sang Văn phòng công chứng, hoặc thực hiện giải thể đối với những đơn vị không đáp ứng đủ điều kiện cần thiết. Việc này phản ánh xu hướng phát triển chung, khuyến khích xã hội hóa hoạt động công chứng và nâng cao tính tự chủ cho các tổ chức này.

Quy trình chuyển đổi Phòng công chứng

Theo quy định của Nghị định 104/2025/NĐ-CP, quy trình chuyển đổi Phòng công chứng thành Văn phòng công chứng được thực hiện một cách bài bản và minh bạch. Bước đầu tiên do Sở Tư pháp tại địa phương chủ trì, tiến hành lập một Đề án chi tiết. Đề án này không chỉ đơn thuần là kế hoạch hành chính mà còn là sự tổng hợp, phân tích kỹ lưỡng về tình hình hoạt động của Phòng công chứng và khả năng đáp ứng yêu cầu của xã hội về dịch vụ công chứng.

Một điểm đáng chú ý trong quá trình xây dựng Đề án là việc bắt buộc phải lấy ý kiến từ những người trực tiếp liên quan. Điều này bao gồm các công chứng viên, viên chức và người lao động đang làm việc tại Phòng công chứng dự kiến chuyển đổi. Ngoài ra, các tổ chức chính trị, chính trị – xã hội có tại đơn vị (nếu có) cũng được tham vấn. Việc thu thập ý kiến đa chiều này nhằm đảm bảo tính khả thi và sự đồng thuận cao nhất khi triển khai.

Sau khi Đề án hoàn chỉnh và được Sở Tư pháp trình lên, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ xem xét và ra quyết định phê duyệt trong thời hạn 30 ngày. Nếu Đề án được chấp thuận, Sở Tư pháp sẽ phối hợp với các sở, ngành liên quan để tổ chức thực hiện việc chuyển đổi. Văn phòng công chứng mới được hình thành từ việc chuyển đổi này sẽ phải tiến hành thủ tục đăng ký hoạt động theo quy định hiện hành, tương tự như một Văn phòng công chứng thành lập mới. Đồng thời, Phòng công chứng cũ sẽ chấm dứt hoạt động kể từ ngày quyết định chuyển đổi có hiệu lực.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Quy trình giải thể Phòng công chứng

Trường hợp các Phòng công chứng không có đủ điều kiện hoặc khả năng để tiến hành chuyển đổi thành Văn phòng công chứng, phương án giải thể sẽ được xem xét. Tương tự như quy trình chuyển đổi, Sở Tư pháp sẽ chịu trách nhiệm lập Đề án giải thể Phòng công chứng. Đề án này cũng sẽ được trình lên Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để xem xét và quyết định cuối cùng.

Quá trình giải thể một Phòng công chứng cần tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật về đơn vị sự nghiệp công lập. Điều này đảm bảo mọi thủ tục hành chính, tài chính và nhân sự được xử lý đúng quy định. Đặc biệt, Nghị định 104/2025/NĐ-CP nhấn mạnh các điều kiện tiên quyết để Phòng công chứng có thể chính thức chấm dứt hoạt động. Đơn vị chỉ được giải thể sau khi đã hoàn thành việc thanh toán tất cả các khoản nợ tồn đọng, giải quyết xong các hợp đồng lao động đã ký với người lao động, và quan trọng nhất là phải hoàn tất mọi yêu cầu công chứng đã tiếp nhận từ cá nhân, tổ chức. Điều kiện này nhằm bảo vệ quyền lợi của khách hàng và người lao động, tránh gây ảnh hưởng tiêu cực đến các giao dịch dân sự, kinh tế đã được tiếp nhận trước đó.

Lộ trình chi tiết theo từng giai đoạn

Một trong những điểm cốt lõi của Nghị định 104/2025/NĐ-CP là việc xác định rõ ràng lộ trình hoàn thành việc chuyển đổi giải thể Phòng công chứng trên phạm vi toàn quốc. Lộ trình này được xây dựng dựa trên khả năng tự chủ tài chính của từng Phòng công chứng, phân loại thành ba nhóm chính với các mốc thời gian khác nhau. Việc phân loại này giúp các địa phương và đơn vị có kế hoạch chuẩn bị phù hợp với điều kiện thực tế.

Cụ thể, đối với nhóm các Phòng công chứng có mức độ tự chủ cao nhất, tự bảo đảm toàn bộ cả chi thường xuyên và chi đầu tư, thời hạn cuối cùng để hoàn thành việc sắp xếp lại là chậm nhất vào ngày 31 tháng 12 năm 2026. Đây là nhóm đơn vị có điều kiện thuận lợi nhất để chuyển đổi hoặc giải thể theo quy định mới một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Nhóm thứ hai là những Phòng công chứng tự bảo đảm toàn bộ chi thường xuyên nhưng chưa tự chủ chi đầu tư. Thời hạn cho nhóm này muộn hơn một năm, cụ thể là chậm nhất vào ngày 31 tháng 12 năm 2027. Việc sắp xếp theo lộ trình này giúp các đơn vị có thêm thời gian chuẩn bị, đặc biệt là về mặt tài chính và cơ cấu tổ chức, đảm bảo sự chuyển đổi diễn ra suôn sẻ.

Cuối cùng là nhóm các Phòng công chứng còn lại, bao gồm cả những đơn vị chưa tự chủ được chi thường xuyên hoặc chỉ tự chủ một phần. Nhóm này có thời gian dài nhất để hoàn thành việc chuyển đổi hoặc giải thể, với mốc cuối cùng là chậm nhất vào ngày 31 tháng 12 năm 2028. Việc phân chia lộ trình chuyển đổi giải thể Phòng công chứng theo mức độ tự chủ tài chính thể hiện sự linh hoạt và phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị trên cả nước, tránh gây xáo trộn đột ngột.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có vai trò quan trọng trong việc triển khai lộ trình này. Dựa trên các quy định của Luật Công chứng, Nghị định 104/2025/NĐ-CP và tình hình cụ thể của địa phương, UBND tỉnh sẽ đưa ra các quyết định phù hợp về việc chuyển đổi hay giải thể các Phòng công chứng, đảm bảo tuân thủ đúng các mốc thời gian đã quy định và duy trì hoạt động công chứng ổn định trên địa bàn.

Tác động và ý nghĩa của việc chuyển đổi giải thể

Việc triển khai lộ trình chuyển đổi giải thể Phòng công chứng theo Nghị định 104/2025/NĐ-CP mang nhiều ý nghĩa quan trọng đối với lĩnh vực công chứng và toàn xã hội. Một trong những tác động lớn nhất là sự dịch chuyển mạnh mẽ từ mô hình công lập sang mô hình Văn phòng công chứng tư nhân. Điều này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy sự cạnh tranh lành mạnh giữa các tổ chức hành nghề công chứng, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ, cải thiện thái độ phục vụ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng đa dạng của người dân và doanh nghiệp trong các giao dịch nhà đất, tài sản và các hợp đồng khác cần công chứng.

Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra những thách thức không nhỏ. Đối với các công chứng viên, viên chức và người lao động đang làm việc tại Phòng công chứng, việc chuyển đổi hoặc giải thể đòi hỏi sự thích ứng với môi trường làm việc mới, cũng như các vấn đề liên quan đến việc sắp xếp nhân sự và chế độ đãi ngộ. Việc giải quyết ổn thỏa các vấn đề này là yếu tố then chốt để quá trình chuyển đổi diễn ra thành công, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người lao động và duy trì sự ổn định trong hệ thống.

Về tổng thể, việc thực hiện Nghị định 104/2025/NĐ-CP và Luật Công chứng 2024 hướng tới mục tiêu xây dựng một hệ thống công chứng chuyên nghiệp, hiện đại và hiệu quả, phù hợp với xu thế phát triển của kinh tế thị trường. Sự rõ ràng trong lộ trình chuyển đổi giải thể Phòng công chứng giúp các địa phương và các đơn vị liên quan có kế hoạch cụ thể để chuẩn bị, đảm bảo sự thông suốt trong hoạt động công chứng và góp phần bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, kinh tế, đặc biệt là các giao dịch liên quan đến bất động sản, nhà đất.

FAQs

Thời hạn cuối cùng để hoàn thành việc chuyển đổi giải thể Phòng công chứng là khi nào?

Thời hạn này phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính của từng Phòng công chứng. Chậm nhất là ngày 31/12/2026 đối với đơn vị tự chủ toàn bộ chi thường xuyên và đầu tư; chậm nhất 31/12/2027 đối với đơn vị tự chủ chi thường xuyên; và chậm nhất 31/12/2028 đối với các đơn vị còn lại.

Phòng công chứng chỉ được giải thể khi nào?

Phòng công chứng chỉ được giải thể sau khi đã hoàn thành việc thanh toán hết các khoản nợ, chấm dứt hợp đồng lao động với người lao động, và đặc biệt là đã hoàn tất xử lý tất cả các yêu cầu công chứng đã tiếp nhận trước đó.

Quy trình chuyển đổi Phòng công chứng thành Văn phòng công chứng bao gồm những bước chính nào?

Quy trình này bao gồm việc Sở Tư pháp lập Đề án chuyển đổi Phòng công chứng, lấy ý kiến các bên liên quan, trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt, và sau đó Sở Tư pháp chủ trì tổ chức thực hiện việc chuyển đổi. Văn phòng công chứng mới sau chuyển đổi sẽ tiến hành thủ tục đăng ký hoạt động theo quy định hiện hành.

Tóm lại, Nghị định 104/2025/NĐ-CP đã cung cấp một khuôn khổ pháp lý rõ ràng cùng lộ trình chi tiết cho việc chuyển đổi giải thể Phòng công chứng. Việc triển khai thành công các quy định này sẽ góp phần định hình lại hệ thống công chứng, hướng tới sự phát triển bền vững và hiệu quả hơn trong tương lai, ảnh hưởng trực tiếp đến các giao dịch liên quan đến nhà đất. Đây là thông tin hữu ích mà SummerLand muốn chia sẻ đến quý độc giả quan tâm lĩnh vực bất động sản và pháp lý liên quan.