TPHCM kiến nghị sửa Luật Ngân sách: Tác động bất động sản Mũi Né SummerLand

Trang Chủ / Tin tức bất động sản / TPHCM kiến nghị sửa Luật Ngân sách: Tác động bất động sản

Sáng 26-5, Quốc hội đã tiến hành thảo luận sôi nổi về dự án Luật Ngân sách nhà nước (sửa đổi). Đây là một đạo luật nền tảng, có ý nghĩa quan trọng trong việc định hình cơ chế phân bổ và sử dụng các nguồn lực tài chính quốc gia. Tâm điểm của phiên thảo luận lần này là những đề xuất mang tính đột phá từ các đại biểu TP. Hồ Chí Minh (TPHCM), nhằm tạo không gian tài chính linh hoạt hơn cho đô thị đặc biệt này, với những tác động tiềm năng đến thị trường bất động sản TPHCM.

Nội Dung Bài Viết

Những thách thức ngân sách hiện tại của TPHCM

TPHCM, với vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, đóng góp tới 25-27% tổng ngân sách quốc gia hàng năm. Tuy nhiên, sau gần một thập kỷ thực hiện Luật Ngân sách nhà nước 2015, thành phố đang đối mặt với không ít khó khăn trong việc cân đối thu chi, đặc biệt là trong triển khai các dự án đầu tư công. Khuôn khổ pháp lý hiện hành được cho là chưa đủ linh hoạt để TPHCM chủ động giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn phát triển năng động của một siêu đô thị. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng đầu tư vào hạ tầng và phát triển đô thị, vốn là động lực quan trọng cho bất động sản TPHCM.

Đại biểu Nguyễn Thị Lệ, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TPHCM, đã thẳng thắn chỉ ra rằng cơ chế tài chính – ngân sách hiện tại còn nhiều vướng mắc, hạn chế quyền tự quyết của địa phương. Sự thiếu chủ động này không chỉ gây khó khăn cho chính quyền thành phố trong việc nâng cao chất lượng sống cho người dân mà còn tiềm ẩn nguy cơ làm chậm lại tốc độ phát triển, giảm khả năng đóng góp cho ngân sách chung của cả nước.

Đề xuất tăng quyền tự chủ tài chính cho TPHCM

Trước những thách thức đó, các đại biểu TPHCM đã đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng nhằm sửa đổi Luật Ngân sách nhà nước theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương. Đại biểu Nguyễn Thị Lệ nhấn mạnh rằng, trong khi Trung ương vẫn giữ vai trò chủ đạo, địa phương cần được trao quyền chủ động, sáng tạo hơn trong việc phân bổ nguồn lực sao cho phù hợp với thực tiễn đặc thù.

Cụ thể, dự thảo luật cần thể chế hóa việc mở rộng quyền của Hội đồng nhân dân (HĐND) cấp tỉnh. HĐND cần có quyền quyết định tỷ lệ điều tiết ngân sách nội địa giữa các cấp, phân cấp nhiệm vụ chi, và chủ động hơn trong việc sử dụng kết dư ngân sách. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ giúp TPHCM linh hoạt hơn trong quản lý tài chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các dự án đầu tư phát triển hạ tầng, qua đó thúc đẩy sự tăng trưởng của bất động sản TPHCM.

Linh hoạt hạn mức vay nợ ngân sách địa phương

Một trong những đề xuất trọng tâm liên quan đến quy định về bội chi và hạn mức dư nợ vay của ngân sách địa phương. Dự thảo luật hiện quy định trần nợ vay theo tỷ lệ phần trăm thu được hưởng theo phân cấp (80% hoặc 120%). Tuy nhiên, ĐB Nguyễn Thị Lệ cho rằng cách tính này chưa phản ánh đúng năng lực tài khóa và khả năng trả nợ thực tế, đặc biệt không phù hợp với các địa phương có quy mô kinh tế lớn, uy tín tín dụng cao như TPHCM.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

TPHCM có năng lực tài chính mạnh, khả năng huy động vốn trên thị trường tài chính – tín dụng cao, hoàn toàn có thể chủ động vay lại từ nguồn ODA hoặc phát hành trái phiếu chính quyền địa phương để tài trợ cho các dự án trọng điểm. Do đó, ĐB Nguyễn Thị Lệ đề xuất cần bổ sung các tiêu chí định lượng khác ngoài thu phân cấp để xác định hạn mức nợ vay, bao gồm: tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), năng lực trả nợ, xếp hạng tín nhiệm. Việc Quốc hội cho phép địa phương bội chi để đầu tư các dự án trọng điểm có tác động lan tỏa vùng cũng cần được quy định rõ ràng hơn trong luật. Sự linh hoạt này sẽ giúp TPHCM có thêm nguồn lực cho các dự án hạ tầng quy mô lớn, tạo đà phát triển cho bất động sản TPHCM.

Tiền sử dụng đất: Nguồn lực quan trọng cần được giữ lại

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TPHCM) đặc biệt lưu ý đến khoản thu phân chia tỷ lệ phần trăm giữa ngân sách trung ương và địa phương đối với tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Dự thảo luật đề xuất ngân sách trung ương hưởng 30%, địa phương hưởng 70% đối với các địa phương không nhận bổ sung cân đối (hiện nay địa phương hưởng 100%).

ĐB Trần Hoàng Ngân phân tích, theo kế hoạch đầu tư công dự kiến giai đoạn 2026-2030, TPHCM cần khoảng 1,1 triệu tỷ đồng. Trong số này, nguồn thu từ đất dự kiến đóng góp khoảng 550 nghìn tỷ đồng. Nếu áp dụng tỷ lệ điều tiết 30/70, TPHCM sẽ hụt thu khoảng 165 nghìn tỷ đồng trong 5 năm (tương đương 33 nghìn tỷ đồng mỗi năm). Khoản hụt thu này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch triển khai hàng loạt dự án hạ tầng lớn, cần nguồn lực khổng lồ như đề án đường sắt đô thị (khoảng 40 tỷ USD trong 10 năm, 16 tỷ USD trong 5 năm đầu), các dự án kết nối vùng với Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, mở rộng quốc lộ, xây cầu… Nguồn thu từ đất đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong tổng nguồn lực đầu tư của TPHCM. Do đó, ĐB Trần Hoàng Ngân đề nghị Trung ương xem xét, trước mắt trong khoảng 10 năm tới, chưa thu khoản này hoặc chỉ thu ở mức rất thấp (5-10%). Nhiều đại biểu khác cũng đồng tình với quan điểm này, cho rằng nên để địa phương hưởng 100% tiền sử dụng đất, tiền thuê đất để có nguồn lực đầu tư phát triển.

Thành lập các quỹ tài chính ngoài ngân sách địa phương

Bên cạnh các nguồn thu truyền thống, ĐB Nguyễn Thị Lệ cũng đề xuất cho phép địa phương được thành lập một số quỹ tài chính ngoài ngân sách nhà nước để đáp ứng các nhu cầu đặc thù. Các quỹ này hoạt động theo nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm và minh bạch.

Ví dụ về các loại quỹ có thể bao gồm: quỹ phát triển chuyển đổi số, quỹ đầu tư hạ tầng đô thị, quỹ phát triển khoa học – công nghệ, quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Điều kiện để thành lập là các quỹ này phải đảm bảo không trùng lắp chức năng với các quỹ Trung ương, có nguồn thu độc lập và được HĐND quyết định thành lập. Đây là cơ sở quan trọng để TPHCM huy động thêm nguồn lực từ xã hội, giảm áp lực cho ngân sách nhà nước, đồng thời tài trợ cho các lĩnh vực ưu tiên phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của thành phố và tạo động lực cho bất động sản TPHCM thông qua việc đầu tư vào hạ tầng và công nghệ.

Tác động tiềm năng đến sự phát triển đô thị và bất động sản TPHCM

Những đề xuất sửa đổi Luật Ngân sách nhà nước từ các đại biểu TPHCM, nếu được chấp thuận, sẽ có tác động sâu sắc đến khả năng đầu tư phát triển hạ tầng và đô thị của thành phố. Việc tăng quyền tự chủ tài chính, linh hoạt hạn mức vay nợ, và đặc biệt là giữ lại phần lớn hoặc toàn bộ nguồn thu từ đất, sẽ cung cấp nguồn lực đáng kể cho các dự án trọng điểm.

Các dự án này, bao gồm hệ thống giao thông công cộng hiện đại như metro, đường bộ kết nối vùng, cầu vượt, mở rộng quốc lộ, chính là động lực trực tiếp thúc đẩy giá trị và tiềm năng của bất động sản TPHCM. Hạ tầng phát triển giúp cải thiện khả năng tiếp cận, giảm thời gian di chuyển, tạo ra các khu vực đô thị mới hoặc nâng cấp các khu vực hiện hữu, từ đó gia tăng sức hấp dẫn cho thị trường nhà đất. Sự rõ ràng và ổn định trong cơ chế tài chính cũng giúp thu hút đầu tư tư nhân vào các dự án phát triển đô thị, tạo ra nguồn cung và nhu cầu mới cho thị trường bất động sản TPHCM. Việc thành lập các quỹ đặc thù cũng có thể tài trợ cho các sáng kiến phát triển đô thị thông minh, xanh, bền vững, nâng cao chất lượng sống và giá trị bất động sản.

Phiên thảo luận tại Quốc hội cho thấy sự quyết tâm của TPHCM trong việc tìm kiếm cơ chế tài chính phù hợp với vị thế và tiềm năng của mình. Những kiến nghị này không chỉ vì lợi ích của riêng TPHCM mà còn hướng tới mục tiêu đóng góp nhiều hơn nữa cho sự phát triển chung của đất nước. Kết quả của quá trình sửa đổi Luật Ngân sách nhà nước chắc chắn sẽ có những ảnh hưởng đáng kể đến bức tranh phát triển đô thị và thị trường bất động sản TPHCM trong những năm tới. SummerLand sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về quá trình lập pháp quan trọng này.

Câu hỏi thường gặp (FAQs)

Luật Ngân sách Nhà nước (sửa đổi) đang được thảo luận về những nội dung chính nào liên quan đến địa phương?
Luật đang được thảo luận về các vấn đề phân cấp, phân quyền cho địa phương trong quản lý ngân sách, mở rộng quyền của HĐND, quy định về bội chi và hạn mức vay nợ, cũng như tỷ lệ phân chia các khoản thu giữa ngân sách trung ương và địa phương, đặc biệt là tiền sử dụng đất và tiền thuê đất.
Những khó khăn hiện tại của TPHCM trong điều hành ngân sách là gì?
TPHCM đang gặp khó khăn trong cân đối ngân sách, triển khai đầu tư công và chủ động trong điều hành tài chính do khuôn khổ pháp lý hiện hành chưa tạo đủ không gian cho địa phương tự quyết định các vấn đề phát sinh từ thực tiễn phát triển năng động.
Đại biểu TPHCM đề xuất gì về hạn mức vay nợ ngân sách địa phương?
Các đại biểu đề xuất hạn mức vay nợ nên linh hoạt hơn, không chỉ dựa vào tỷ lệ thu được hưởng theo phân cấp, mà cần bổ sung các tiêu chí định lượng khác như GRDP, năng lực trả nợ, xếp hạng tín nhiệm và khả năng huy động vốn trên thị trường tài chính để phản ánh đúng năng lực thực tế của các địa phương lớn như TPHCM.
Việc thay đổi tỷ lệ phân chia tiền sử dụng đất sẽ tác động ra sao đến TPHCM?
Nếu áp dụng tỷ lệ phân chia mới (Trung ương 30%, Địa phương 70%) thay vì để địa phương hưởng 100% như hiện tại, TPHCM sẽ hụt thu một khoản ngân sách lớn (ước tính 165 nghìn tỷ đồng trong 5 năm), ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn lực đầu tư công, đặc biệt là các dự án hạ tầng trọng điểm.
Các đề xuất về cơ chế tài chính mới có ý nghĩa thế nào đối với sự phát triển hạ tầng và bất động sản TPHCM?
Các đề xuất này nhằm cung cấp nguồn lực tài chính dồi dào và linh hoạt hơn cho TPHCM để đầu tư vào hạ tầng giao thông, đô thị và các lĩnh vực ưu tiên khác. Sự phát triển hạ tầng hiện đại là yếu tố then chốt thúc đẩy giá trị, tiềm năng và sự tăng trưởng bền vững của thị trường bất động sản TPHCM.