Tiềm năng cát biển làm vật liệu đắp nền đường cao tốc Mũi Né SummerLand

Trang Chủ / Tin tức bất động sản / Tiềm năng cát biển làm vật liệu đắp nền đường cao tốc

Nhu cầu vật liệu xây dựng cho hạ tầng đang rất lớn, đặc biệt là cát. Tuy nhiên, nguồn cát sông ngày càng khan hiếm, đặt ra thách thức lớn cho các dự án giao thông trọng điểm, nhất là ở ĐBSCL. Đây là lý do việc nghiên cứu cát biển làm vật liệu đắp nền đường đang thu hút sự chú ý và mở ra hướng đi mới cho ngành xây dựng.

Nội Dung Bài Viết

Khan hiếm cát sông: Thách thức và tìm giải pháp thay thế

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, nhu cầu về vật liệu xây dựng luôn ở mức rất cao. Các công trình lớn như đường cao tốc, khu đô thị, công trình dân dụng đều đòi hỏi một khối lượng khổng lồ các loại vật liệu, trong đó cát là một thành phần không thể thiếu, được sử dụng rộng rãi cho nhiều mục đích khác nhau như đắp nền, san lấp, làm vữa hay bê tông.

Tuy nhiên, nguồn tài nguyên cát sông tự nhiên đang ngày càng cạn kiệt, trở thành một vấn đề cấp bách. Tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng tại khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL), nơi có nhiều dự án giao thông trọng điểm đang được triển khai. Việc cung ứng kịp thời cát sông đủ số lượng và chất lượng để phục vụ thi công đang gặp rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các công trình quan trọng.

Đẩy mạnh nghiên cứu và thí điểm sử dụng cát biển cho nền đường

Trước thực trạng khan hiếm cát sông, việc tìm kiếm và đánh giá các loại vật liệu thay thế trở nên vô cùng quan trọng. Chính phủ đã thể hiện sự quan tâm đặc biệt đến vấn đề này. Trong chỉ thị về nhiệm vụ trọng tâm sau Tết Giáp Thìn 2024, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương liên quan để báo cáo kết quả đánh giá thử nghiệm sử dụng cát biển làm vật liệu đắp nền đường.

Mục tiêu của chỉ đạo này là nhằm kết luận rõ việc sử dụng cát biển có đáp ứng yêu cầu kỹ thuật đối với đường ô tô cao tốc hay không. Nếu kết quả khả quan, vật liệu thay thế này sẽ được đề xuất nhân rộng cho các dự án giao thông trọng điểm và quan trọng quốc gia khác, đặc biệt là tại khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, nơi đang thiếu hụt trầm trọng vật liệu đắp nền.

Ban quản lý dự án Mỹ Thuận, đơn vị trực thuộc Bộ GTVT, đã được giao trọng trách thực hiện thí điểm này. Khu vực được chọn là dự án thành phần đoạn Hậu Giang – Cà Mau, thuộc dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía đông giai đoạn 2021 – 2025.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Thí điểm sử dụng cát biển tại Hậu Giang – Cà Mau

Quá trình thí điểm được bắt đầu từ tháng 3 năm 2023. Phạm vi thử nghiệm nằm tại đoạn tuyến hoàn trả ĐT 978, thuộc lý trình km79+820 của dự án cao tốc Hậu Giang – Cà Mau. Đây là bước đi cụ thể nhằm đánh giá tính khả thi của việc ứng dụng cát biển trong điều kiện thực tế tại ĐBSCL.

Đến tháng 5 năm 2023, công tác đắp nền bằng cả cát biển và cát sông trên toàn bộ tuyến đường hoàn trả ĐT 978 đã được hoàn thành. Tiếp theo đó, vào tháng 8 năm 2023, mặt đường của toàn tuyến thí điểm đã được láng nhựa. Quy trình này cho phép so sánh hiệu quả và sự ổn định giữa hai loại vật liệu đắp nền khác nhau dưới cùng điều kiện khai thác ban đầu.

Sau 8 tháng tiến hành quan trắc môi trường xung quanh đoạn đường thí điểm (bao gồm môi trường nước mặt và nước ngầm), Ban quản lý dự án Mỹ Thuận đã đưa ra những nhận định ban đầu. Theo đó, môi trường nền tại khu vực hai bên đoạn thử nghiệm đã ghi nhận tình trạng nhiễm mặn từ trước khi bắt đầu thi công thí điểm. Quan trọng hơn, sau khi sử dụng cát biển để đắp nền, chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy việc này đã làm tăng thêm độ mặn hoặc gây ra sự lan truyền đáng kể của độ mặn vào môi trường xung quanh trong suốt giai đoạn quan trắc. Kết quả này là một tín hiệu tích cực, gợi mở về tiềm năng của cát biển như một vật liệu thay thế khả thi.

Kết quả nghiên cứu bước đầu và tiềm năng ứng dụng cát nhiễm mặn

Song song với hoạt động thí điểm thực tế, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) cũng đã tích cực hỗ trợ các tổ chức nghiên cứu trong nước triển khai các nhiệm vụ khoa học nhằm làm rõ hơn về tiềm năng sử dụng cát nhiễm mặn. Các nghiên cứu này tập trung vào nhiều khía cạnh khác nhau của việc ứng dụng cát mặn như vật liệu xây dựng, bao gồm thay thế cát tự nhiên trong xây dựng giao thông, san lấp mặt bằng và thậm chí là xây dựng công trình dân dụng.

Cụ thể, Bộ KH&CN đã hỗ trợ một cụm các nhiệm vụ nghiên cứu trọng điểm. Các nhiệm vụ này bao gồm nghiên cứu sử dụng cát nhiễm mặn để san nền và đắp nền đường, nghiên cứu khả năng ứng dụng cát nhiễm mặn trong bê tông xi măng cho các kết cấu bê tông cốt thép dân dụng, và nghiên cứu công nghệ cứng hóa đất bùn nạo vét nhằm mục đích sử dụng trong san lấp mặt bằng thay thế cho cát.

Kết quả ban đầu từ các nghiên cứu khoa học này cũng cho thấy khả năng có thể sử dụng cát nhiễm mặn để thay thế các vật liệu đắp truyền thống cho nền đường, đặc biệt là ở những khu vực ít hoặc không bị ngập nước. Điều này củng cố thêm hy vọng về một giải pháp thay thế hiệu quả cho nguồn cát sông đang cạn kiệt.

Thách thức cần vượt qua và hướng nghiên cứu chuyên sâu

Tuy nhiên, việc ứng dụng cát nhiễm mặn không phải không có những thách thức. Kết quả nghiên cứu bước đầu cũng chỉ ra rằng cần có các nghiên cứu sâu rộng và chi tiết hơn nữa để đánh giá đầy đủ ảnh hưởng của vật liệu này. Một trong những mối quan ngại lớn nhất là tác động của hàm lượng muối trong cát nhiễm mặn đến môi trường xung quanh theo thời gian.

Vấn đề này càng trở nên phức tạp và cần được xem xét kỹ lưỡng trong điều kiện đặc thù của Đồng bằng Sông Cửu Long, nơi thường xuyên chịu ảnh hưởng của ngập lụt và xâm nhập mặn. Khả năng muối từ nền đường đắp bằng cát nhiễm mặn thẩm thấu và gây hại cho đất đai, nguồn nước ngầm và hệ sinh thái lân cận là điều cần được đánh giá một cách khoa học và dài hạn.

Bên cạnh đó, hàm lượng muối có trong cát nhiễm mặn không cố định mà biến động rất lớn. Sự biến động này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như địa điểm khai thác cát (gần hay xa cửa sông, đặc điểm thủy văn), công nghệ khai thác (khai thác trên cạn hay dưới nước, phương pháp hút), cũng như phương án vận chuyển và bơm hút cát. Việc kiểm soát chất lượng và hàm lượng muối trong quá trình khai thác và sử dụng là một yếu tố then chốt cần được quản lý chặt chẽ để đảm bảo tính bền vững của công trình và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

Câu hỏi thường gặp về sử dụng cát biển

Tại sao cần nghiên cứu sử dụng cát biển thay cát sông?
Nguồn cát sông truyền thống đang ngày càng khan hiếm, đặc biệt ảnh hưởng đến việc triển khai các dự án hạ tầng lớn. Việc tìm kiếm vật liệu thay thế như cát biển là cần thiết để đáp ứng nhu cầu xây dựng và đảm bảo tiến độ các công trình quan trọng.

Dự án thí điểm sử dụng cát biển được thực hiện ở đâu?
Dự án thí điểm được thực hiện tại đoạn tuyến hoàn trả ĐT 978, thuộc dự án thành phần đoạn Hậu Giang – Cà Mau. Đây là một phần của dự án đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía đông giai đoạn 2021 – 2025.

Kết quả ban đầu về tác động môi trường của cát biển như thế nào?
Quan trắc ban đầu trong 8 tháng cho thấy môi trường xung quanh khu vực thí điểm đã nhiễm mặn từ trước. Sau khi sử dụng cát biển, chưa có bằng chứng rõ ràng về việc làm tăng thêm độ mặn hay sự lan truyền đáng kể của độ mặn vào môi trường xung quanh trong thời gian thí điểm được ghi nhận.

Những thách thức chính khi sử dụng cát nhiễm mặn là gì?
Thách thức lớn nhất là cần nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng lâu dài của hàm lượng muối đến môi trường, đặc biệt trong điều kiện ngập nước như ĐBSCL. Sự biến động của hàm lượng muối trong cát tùy thuộc vào địa điểm, công nghệ khai thác và vận chuyển cũng là một vấn đề cần quản lý chặt chẽ.

Tóm lại, việc nghiên cứu và thí điểm sử dụng cát biển làm vật liệu đắp nền đường đã cho thấy những tín hiệu tích cực ban đầu, mở ra hướng giải quyết quan trọng cho bài toán khan hiếm vật liệu xây dựng tại Việt Nam. Tuy nhiên, để ứng dụng rộng rãi, đặc biệt tại các vùng nhạy cảm như Đồng bằng Sông Cửu Long, cần có thêm các nghiên cứu chuyên sâu về tác động môi trường lâu dài và các giải pháp kỹ thuật phù hợp để đảm bảo tính bền vững. SummerLand sẽ tiếp tục cập nhật những thông tin mới nhất về chủ đề này.