Tại phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo các công trình đường sắt trọng điểm quốc gia, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của việc đẩy mạnh phát triển hạ tầng đường sắt trong bối cảnh hiện nay. Lĩnh vực này, từng ít được quan tâm, đang đứng trước yêu cầu phải bứt phá để tạo động lực mới cho sự phát triển đồng bộ của nền kinh tế. Việc đầu tư cho đường sắt không chỉ giải quyết vấn đề vận tải mà còn mở ra không gian phát triển mới cho các khu vực có tuyến đi qua.

Tầm Quan Trọng Chiến Lược Của Hệ Thống Đường Sắt

Trong nhiều năm, lĩnh vực đường sắt tại Việt Nam chưa nhận được sự đầu tư xứng tầm với vai trò là một trong những phương thức vận tải chủ lực. Điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan như nguồn lực hạn chế và điều kiện phát triển kinh tế đất nước. Tuy nhiên, nhận thức rõ vai trò huyết mạch của hạ tầng giao thông, đặc biệt là hệ thống đường sắt, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và Quốc hội đã có những chỉ đạo quyết liệt nhằm phục hồi, nâng cấp các tuyến hiện có và triển khai các dự án quy mô lớn. Mục tiêu là khôi phục các tuyến đường sắt quốc tế, đồng thời xây dựng các tuyến đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị tại các đô thị lớn.

Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt được thành lập chính là để thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, đôn đốc và điều phối hoạt động của các bộ, ngành, địa phương. Sự phối hợp chặt chẽ này là yếu tố then chốt nhằm đảm bảo các nhiệm vụ đầu tư và xây dựng được triển khai theo đúng các Nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ. Thủ tướng khẳng định nếu không có sự đôn đốc sát sao từ Ban Chỉ đạo, các công trình đường sắt quan trọng sẽ khó lòng đạt được chất lượng và tiến độ đề ra.

Đầu tư vào hạ tầng đường sắt được xem là khoản đầu tư lớn nhưng mang lại hiệu quả kinh tế và xã hội cao. Kinh nghiệm từ các quốc gia như Trung Quốc hay Tây Ban Nha cho thấy, việc phát triển mạnh hệ thống đường sắt đã góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đường sắt đóng vai trò trung hòa giữa vận tải hàng không và đường biển, phù hợp cho cả chuyên chở hành khách và hàng hóa trên quãng đường trung bình và dài. Để hiện thực hóa tiềm năng này, Việt Nam cần tổ chức thực hiện quyết liệt, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao và sự nỗ lực đồng bộ của toàn hệ thống.

Thách Thức Đặt Ra và Các Giải Pháp Thể Chế

Quá trình triển khai các dự án đường sắt trọng điểm đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm hạn chế về thời gian, năng lực công nghệ chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu hiện đại, hiểu biết về lĩnh vực đường sắt còn chưa sâu rộng ở một số khía cạnh, cùng với các vấn đề phát sinh trong quan hệ phối hợp và thực thi. Tại phiên họp thứ nhất, Ban Chỉ đạo đã xác định và giao 24 nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành và địa phương nhằm tập trung giải quyết các vướng mắc, đẩy nhanh thủ tục chuẩn bị đầu tư. Song song với đó là công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế pháp lý.

Chính phủ đã chủ động đề xuất và Quốc hội đã kịp thời ban hành Nghị quyết liên quan đến lĩnh vực đường sắt. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các dự án được triển khai thuận lợi hơn. Đồng thời, Chính phủ cũng sẽ bổ sung, sửa đổi Luật Đường sắt hiện hành để phù hợp với yêu cầu phát triển mới. Bộ Xây dựng được giao phối hợp với Ủy ban Khoa học của Quốc hội để thực hiện nhiệm vụ quan trọng này. Việc hoàn thiện thể chế ngay trong kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV tới là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính bài bản và hiệu quả cho sự phát triển hệ thống đường sắt trong tương lai.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Bên cạnh hoàn thiện khung pháp lý, Thủ tướng cũng chỉ đạo các bộ, ngành cần chủ động trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành đường sắt, nghiên cứu chuyển giao các công nghệ tiên tiến từ nước ngoài và tìm kiếm các nguồn vốn phù hợp cho đầu tư dài hạn. Mỗi nhiệm vụ đề ra tại các phiên họp Ban Chỉ đạo phải tuân thủ nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ thẩm quyền”. Tinh thần làm việc là dứt điểm từng công việc, đã nói là làm, đã cam kết là phải thực hiện để tránh kéo dài, gây lãng phí nguồn lực và bỏ lỡ cơ hội phát triển.

Định Hướng Triển Khai và Phân Cấp Trách Nhiệm Các Dự Án

Nhiệm vụ trọng tâm sắp tới là tiếp tục rà soát các cơ chế, chính sách nhằm đa dạng hóa nguồn lực huy động vốn cho các công trình đường sắt. Cần kịp thời báo cáo Quốc hội để cập nhật các cơ chế, chính sách đặc thù nếu cần thiết. Việc sửa đổi Luật Đường sắt sẽ tập trung vào cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính rườm rà, không cần thiết, đồng thời tăng cường thẩm quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong một số vấn đề. Đặc biệt, nguyên tắc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ sẽ được áp dụng đi đôi với phân bổ nguồn lực tương ứng.

Các tỉnh, thành phố nơi dự án đường sắt đi qua sẽ được giao trách nhiệm chủ động thực hiện công tác giải phóng mặt bằng. Thậm chí, Thủ tướng còn gợi mở khả năng các địa phương có thể tham gia đầu tư xây dựng và khai thác nhà ga trên địa bàn của mình. Tinh thần chung là “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, phát huy tối đa tinh thần tự lực, tự cường của các địa phương trong việc thúc đẩy dự án. Nhà nước Trung ương sẽ tập trung hỗ trợ về kỹ thuật xây lắp và chỉ trực tiếp thực hiện các công trình thật sự mang tầm quốc gia.

Thủ tướng cũng lưu ý các bộ, ngành cần tập trung vào nhiệm vụ quản lý nhà nước, tránh sa đà vào các công việc cụ thể mà nên giao quyền và trách nhiệm cho các Ban Quản lý dự án và các địa phương. Việc giải ngân vốn đầu tư công được coi là thước đo hiệu quả triển khai dự án. Nếu bộ, ngành, địa phương nào không hoàn thành nhiệm vụ giải ngân trong hai năm liên tiếp, người đứng đầu sẽ phải chịu trách nhiệm và có thể bị xem xét thay thế. Điều này nhằm tạo áp lực và động lực thúc đẩy mạnh mẽ tiến độ thực hiện các dự án giao thông trọng điểm.

Trọng Tâm Dự Án và Các Yếu Tố Đảm Bảo Tiến Độ

Các dự án đường sắt được ưu tiên tập trung triển khai trong giai đoạn tới bao gồm tuyến đường sắt tốc độ cao bắc-nam, các tuyến đường sắt kết nối các vùng kinh tế trọng điểm, và các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là những công trình mang tính đột phá, có tác động lớn đến mạng lưới giao thông quốc gia và phát triển đô thị. Việc khẩn trương giải quyết các vướng mắc liên quan đến giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư là yêu cầu cấp bách hàng đầu.

Để nâng cao chất lượng và hiệu quả vận hành, việc ứng dụng công nghệ tiên tiến trong xây dựng, quản lý, khai thác hệ thống đường sắt được đặc biệt chú trọng. Các mô hình như Thông tin công trình (BIM) cần được nghiên cứu áp dụng. Song song đó, việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng vận hành các hệ thống đường sắt hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài là yếu tố quyết định. Thủ tướng cũng đề nghị nghiên cứu phương án phát triển Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam thành một tập đoàn lớn, đủ năng lực để phát triển nhanh, mạnh và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ mới.

Tinh Thần Triển Khai và Giám Sát Hiệu Quả Dự Án

Trong bối cảnh cần tăng tốc phát triển hạ tầng, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tinh thần “thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa” trong triển khai các nhiệm vụ liên quan đến phát triển hệ thống đường sắt. Tinh thần này không chỉ áp dụng cho Ban Chỉ đạo mà còn lan tỏa đến các bộ, ngành và địa phương. Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn cho thấy, các dự án công trình được triển khai nhanh chóng sẽ mang lại hiệu quả cao hơn và tránh được tình trạng đội vốn do kéo dài.

Thủ tướng yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo, các bộ, ngành, địa phương phải nỗ lực cao hơn nữa, với phương châm “nghĩ sâu, làm lớn, nhìn xa, trông rộng”. Tại các phiên họp, tinh thần trao đổi thẳng thắn, chỉ rõ những tồn tại, hạn chế và đề xuất giải pháp phù hợp được khuyến khích. Sau mỗi cuộc họp, cần có sự rà soát nghiêm túc kết quả thực hiện các nhiệm vụ đã giao từ kỳ họp trước, xác định rõ ai làm xong, ai chưa xong và nguyên nhân. Việc đề ra nhiệm vụ cụ thể theo từng tháng, cho từng bộ, ngành, địa phương là cần thiết để đảm bảo tính khả thi và trách nhiệm giải trình trong việc thúc đẩy các công trình đường sắt trọng điểm.

Hỏi Đáp Thường Gặp (FAQs)

Tại sao Ban Chỉ đạo về đường sắt trọng điểm được thành lập?
Ban Chỉ đạo được thành lập để tăng cường chỉ đạo, kiểm tra, điều phối và đôn đốc các bộ, ngành, địa phương liên quan thực hiện các nhiệm vụ đầu tư, xây dựng các công trình và dự án đường sắt trọng điểm quốc gia theo đúng các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và chỉ đạo của các cấp lãnh đạo. Mục tiêu là tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng và hiệu quả, đặc biệt trong bối cảnh lĩnh vực đường sắt cần được ưu tiên phát triển sau nhiều năm chưa được đầu tư tương xứng.

Các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia nào đang được tập trung đẩy mạnh?
Bài viết đề cập đến một số dự án đường sắt quan trọng đang được tập trung đẩy mạnh, bao gồm tuyến đường sắt tốc độ cao bắc-nam, các tuyến đường sắt kết nối Trung Quốc, và các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là những dự án có vai trò chiến lược trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế.

Những thách thức chính trong việc phát triển đường sắt là gì và giải pháp được đề xuất?
Những thách thức chính bao gồm hạn chế về thời gian triển khai, năng lực công nghệ và nguồn nhân lực chưa đáp ứng đủ, cũng như các vướng mắc về thể chế và thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng. Các giải pháp được đề xuất bao gồm hoàn thiện thể chế pháp lý (sửa đổi Luật Đường sắt), rà soát cơ chế huy động nguồn lực, tăng cường phân cấp phân quyền cho địa phương và các Ban Quản lý dự án, đẩy mạnh đào tạo nhân lực và ứng dụng công nghệ, cùng với việc nâng cao trách nhiệm giải ngân vốn đầu tư công.

Tinh thần “thần tốc, táo bạo” được Thủ tướng nhấn mạnh là kim chỉ nam cho việc triển khai các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia trong giai đoạn tới. Với sự chỉ đạo quyết liệt từ Ban Chỉ đạo và nỗ lực đồng bộ của các cấp, kỳ vọng hệ thống hạ tầng đường sắt Việt Nam sẽ sớm có những bước đột phá, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và thay đổi diện mạo đất nước. SummerLand sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về tiến độ các dự án quan trọng này.

Trí An Land

Công ty Cổ phần Trí An Land được thành lập từ năm 2015. Sau gần 5 năm hình thành và phát triển, đến nay Trí An Land đã khẳng định được uy tín và năng lực cạnh tranh hàng đầu trong ngành tư vấn, phân phối Bất động sản tại Việt Nam.. Với tôn chỉ hoạt động: Trọn chữ TÍN, vẹn niềm TIN, chúng tôi đã nỗ lực trở thành kênh tư vấn tin cậy, mang đến cho khách hàng những dự án, sản phẩm đầu tư chất lượng và tiềm năng sinh lời cao nhất.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *