Nằm uy nghi giữa lòng thành phố Phan Thiết, tháp nước Bình Thuận không chỉ là một công trình kiến trúc độc đáo mà còn là biểu tượng lịch sử và văn hóa không thể tách rời của vùng đất này. Với câu chuyện hình thành từ thời Pháp thuộc, công trình này đã trải qua bao thăng trầm, trở thành niềm tự hào và dấu ấn đặc biệt trong ký ức của mỗi người dân xứ biển.
Lịch Sử Hình Thành và Vị Trí Đắc Địa của Tháp Nước Bình Thuận
Công trình tháp nước Phan Thiết, hay còn được biết đến với tên gọi thân mật là “Lầu nước”, được khởi công xây dựng vào giai đoạn 1928-1934 dưới sự chỉ đạo của chính quyền Pháp. Mục đích chính của việc xây dựng này là nhằm đáp ứng nhu cầu cấp nước sinh hoạt cho Tòa Công sứ Pháp – nay là trụ sở Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Thuận – và phục vụ đời sống của người dân nội thị Phan Thiết trong kế hoạch quy hoạch đô thị thời bấy giờ. Việc ra đời của tháp nước Bình Thuận đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong cơ sở hạ tầng của thành phố.
Vị trí được lựa chọn để xây dựng tháp nước Bình Thuận là trên vùng đất thuộc làng Long Khê, nằm bên tả ngạn dòng sông Cà Ty hiền hòa. Đây là một địa điểm cao ráo, thoáng đãng, cách Tòa Công sứ Pháp khoảng 350 mét, đảm bảo khả năng phân phối nước hiệu quả và tầm nhìn tốt. Sự lựa chọn vị trí chiến lược này không chỉ phục vụ mục đích kỹ thuật mà còn giúp công trình trở thành một điểm nhấn kiến trúc nổi bật ngay từ những ngày đầu.
Đằng sau vẻ ngoài vững chãi của công trình là một câu chuyện thú vị về quá trình thiết kế và thi công. Bản thiết kế gốc của tháp nước Phan Thiết được phác thảo bởi Hoàng thân Xuphanuvong của Lào, người khi ấy là du học sinh tại trường Albert Sarraut danh tiếng ở Việt Nam. Sau khi được Sở Công chánh Hà Nội duyệt, công trình đã được đưa ra đấu thầu cạnh tranh. Trong số các nhà thầu Pháp và Việt tham gia, nhà thầu Ưng Du – một người gốc Huế nhưng sinh sống và làm việc tại Bình Thuận – đã xuất sắc giành được quyền thi công. Sự kết hợp giữa kiến trúc sư nước ngoài và nhà thầu bản xứ đã tạo nên một tác phẩm có giá trị vượt thời gian.
Kiến Trúc Độc Đáo và Ý Nghĩa Biểu Tượng của Tháp Nước Bình Thuận
Tháp nước Bình Thuận nổi bật với kiến trúc hình trụ bát giác đều, mang nét hài hòa giữa sự vững chãi và vẻ đẹp tinh tế. Với tổng chiều cao lên đến 32 mét từ đế đến đỉnh, công trình được chia thành ba phần rõ rệt: phần thân tháp vững chắc, bầu đài chứa nước lớn và phần mái duyên dáng. Mỗi cạnh của thân tháp có chiều rộng 3,9 mét, thu nhỏ dần khi vươn lên cao, tạo cảm giác thanh thoát. Đường kính chân tháp là 9 mét, chu vi 31,2 mét và diện tích sàn 73,4 mét vuông, cho thấy quy mô ấn tượng của một công trình phục vụ cộng đồng vào thời điểm đó.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Hướng dẫn tải game Dragon Ball Legends Full miễn phí cho Android
- Khám phá Khu Nghỉ Dưỡng Khách Sạn Movenpick Cam Ranh Resort
- Quy mô chi tiết Amata City Long Thành Đồng Nai
- Tải Mẫu Đơn Xin Việc Viết Tay Đẹp Và Chuẩn Nhất
- Phân Tích Sâu Sắc “Tôi Là Ai Trong Em” của Hoàng Dũng
Điểm đặc sắc trong thiết kế của tháp nước Bình Thuận là sự bố trí khéo léo 5 ô thông gió dọc theo các cạnh thân tháp. Những ô này không chỉ có tác dụng kỹ thuật mà còn được trang trí bằng các hoa văn chữ triện đầy ý nghĩa, tương ứng với 5 chữ: “Hỷ”, “Phúc”, “Thọ”, “Kiết”, “Lộc”. Đây là lời cầu chúc cho cuộc sống an lành, hạnh phúc, trường thọ, thịnh vượng và sung túc mà những người xây dựng muốn gửi gắm đến cộng đồng. Đặc biệt, ô thông gió chữ “Lộc” ở cạnh phía Tây được thay thế bằng một cửa sắt, tạo lối ra vào cho tháp, thể hiện sự linh hoạt trong công năng sử dụng.
Phần bầu đài, hay còn gọi là bồn nước, là trái tim của hệ thống cấp nước, cũng được thiết kế hình bát giác với chiều cao 5 mét và đường kính 9 mét. Với khả năng chứa đến 350 mét khối nước, bầu đài này từng là nguồn cung cấp nước chính cho một phần lớn cư dân Phan Thiết. Xung quanh bầu đài, 8 hình tròn được đắp nổi bằng mảnh sành sứ, cách điệu bốn chữ cái U.E.P.T, viết tắt của cụm từ tiếng Pháp “Usine des Eaux de Phan Thiet”, có nghĩa là “Nhà máy nước Phan Thiết”. Ngoài chức năng chính, với đặc điểm kiến trúc vươn cao, công trình còn được tận dụng như một cột cờ, tô điểm thêm vẻ uy nghi và ý nghĩa biểu tượng.
Kỹ Thuật Xây Dựng Bền Vững và Sức Sống Vượt Thời Gian
Điều làm nên sự vững chãi vượt thời gian của tháp nước Bình Thuận chính là quy trình thi công tỉ mỉ và nghiêm ngặt. Theo tiết lộ từ Thạc sĩ Nguyễn Chí Phú, Phó giám đốc Bảo tàng tỉnh Bình Thuận, các chuyên gia và nhân công thời bấy giờ đã tuân thủ chặt chẽ từng chi tiết trong thiết kế kỹ thuật. Sỏi được rửa sạch đến 5 lần để loại bỏ hoàn toàn cát bụi, trong khi cát đúc cũng phải trải qua 3 lần rửa để đảm bảo không còn tạp chất. Sắt đúc trước khi sử dụng đều được chà nhám kỹ lưỡng để loại bỏ mọi vết hoen rỉ, tăng cường độ bền cho kết cấu. Đặc biệt, ván dùng làm cốt pha phải được bào láng mịn, giúp khi tháo dỡ không cần phải tô trét thêm, đảm bảo bề mặt công trình hoàn hảo và bền đẹp. Nhờ những tiêu chuẩn chất lượng cao này, công trình đã đứng vững và bền bỉ đến tận ngày nay.
Trải qua gần 90 năm thăng trầm của lịch sử, tháp nước Phan Thiết vẫn hiên ngang đứng vững như một chứng nhân lịch sử. Công trình này không chỉ chống chọi được bom đạn của chiến tranh mà còn kiên cường vượt qua môi trường khắc nghiệt và hai trận lũ lịch sử kinh hoàng vào các năm Nhâm Thìn (1952) và Quý Dậu (1993). Sức sống mãnh liệt ấy đã biến tháp nước không chỉ là một kiến trúc đơn thuần mà còn là biểu tượng thiêng liêng, đi vào lòng người, xuất hiện trong thơ ca, âm nhạc, trở thành niềm tự hào bất diệt của xứ biển Phan Thiết.
Tháp Nước Bình Thuận: Từ Biểu Tượng Địa Phương Đến Di Tích Lịch Sử
Với vị thế là một trong những công trình lâu đời và nổi bật nhất, hình ảnh tháp nước Phan Thiết đã in sâu vào tiềm thức của người dân địa phương. Cụ Trần Văn Út, một người dân Phan Thiết, từng chia sẻ rằng: “Hình ảnh lầu nước thật thân quen và in vào tiềm thức người dân Phan Thiết chúng tôi. Mỗi lúc đi đâu xa, chúng tôi cũng nhớ về quê hương, nhớ về lầu nước này.” Lời tâm sự ấy đã phần nào thể hiện tình cảm sâu sắc và sự gắn bó không thể tách rời giữa người dân và biểu tượng lịch sử này. Không chỉ vậy, nhiều công ty, doanh nghiệp tại địa phương cũng đã chọn cách điệu hình ảnh tháp nước làm biểu tượng riêng, khẳng định sự ảnh hưởng và giá trị của nó trong đời sống kinh tế – xã hội.
Đỉnh cao của sự công nhận dành cho công trình này là vào năm 2005, khi tỉnh Bình Thuận chính thức chọn tác phẩm “Tháp nước Phan Thiết” của họa sĩ Nguyễn Công Quang làm logo – biểu tượng chính thức của tỉnh sau một cuộc thi sáng tác quy mô. Quyết định này đã khẳng định vị thế của tháp nước Bình Thuận không chỉ là một kiến trúc mà còn là linh hồn, là dấu ấn nhận diện của cả tỉnh. Hơn thế nữa, vào ngày 19 tháng 10 năm 2018, Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Thuận đã ban hành quyết định xếp hạng tháp nước Phan Thiết là di tích cấp tỉnh, nâng tầm giá trị lịch sử và văn hóa của công trình lên một tầm cao mới.
Nhận thức được tầm quan trọng của di sản này, chính quyền tỉnh đã không ngừng quan tâm đến việc bảo tồn và phát huy giá trị của tháp nước Bình Thuận. Mới đây, tỉnh đã thống nhất chủ trương sửa chữa, tu bổ công trình nhằm chống xuống cấp, đảm bảo sự bền vững và vẻ đẹp nguyên bản của nó. Công việc tu bổ này không chỉ nhằm bảo vệ di tích mà còn hướng đến việc phát huy giá trị của nó trong phát triển du lịch địa phương. Dự kiến, các hạng mục tu bổ sẽ được hoàn thành sớm trước Tết Nguyên đán năm 2020, sẵn sàng đón du khách và phục vụ người dân, tiếp tục câu chuyện về một biểu tượng vượt thời gian.
Câu hỏi thường gặp về Tháp Nước Bình Thuận
- Tháp nước Bình Thuận còn có tên gọi nào khác?
- Công trình này còn được người dân địa phương thân mật gọi là “Lầu nước” hoặc “Tháp nước Phan Thiết”.
- Tháp nước Phan Thiết được xây dựng vào thời gian nào?
- Tháp nước Bình Thuận được xây dựng trong giai đoạn từ năm 1928 đến năm 1934 dưới thời Pháp thuộc.
- Ai là người thiết kế bản vẽ của tháp nước?
- Bản thiết kế gốc của tháp nước Bình Thuận do Hoàng thân Xuphanuvong (Lào), khi đó là du học sinh tại trường Albert Sarraut ở Việt Nam, phác thảo.
- Tháp nước có ý nghĩa gì đối với người dân Bình Thuận?
- Tháp nước Bình Thuận là một biểu tượng lịch sử, văn hóa và niềm tự hào của người dân Phan Thiết nói riêng và tỉnh Bình Thuận nói chung. Nó đi vào thơ ca, âm nhạc và là dấu ấn khó phai trong ký ức cộng đồng.
- Tháp nước Phan Thiết đã được công nhận là di tích cấp nào?
- Vào ngày 19 tháng 10 năm 2018, tháp nước Bình Thuận đã được Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Thuận quyết định xếp hạng là di tích cấp tỉnh.
Tháp nước Bình Thuận không chỉ là một công trình kiến trúc đơn thuần mà còn là một phần hồn của Phan Thiết, của tỉnh Bình Thuận. Từ chức năng ban đầu là cấp nước, nó đã vươn lên trở thành biểu tượng kiên cường, chứng nhân lịch sử, và niềm tự hào của bao thế hệ. Đến với SummerLand, chúng tôi hy vọng quý độc giả sẽ luôn tìm thấy những thông tin giá trị và thú vị về các điểm đến, câu chuyện văn hóa độc đáo như tháp nước này, khám phá thêm vẻ đẹp tiềm ẩn của đất nước Việt Nam.
