Luật cấp sổ đỏ mới nhất: Điều kiện và thủ tục Mũi Né SummerLand

Trang Chủ / Tin tức bất động sản / Luật cấp sổ đỏ mới nhất: Điều kiện và thủ tục

Sổ đỏ là giấy tờ pháp lý quan trọng khẳng định quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Việc nắm vững các quy định của luật cấp sổ đỏ mới nhất là cần thiết cho mọi người dân, đặc biệt khi thực hiện các giao dịch hoặc thủ tục hành chính liên quan đến nhà đất. Bài viết này từ SummerLand sẽ cung cấp thông tin chi tiết về điều kiện và quy trình thực hiện việc cấp Giấy chứng nhận này theo luật định.

Nội Dung Bài Viết

Định nghĩa Sổ đỏ và tầm quan trọng pháp lý

Cách gọi “Sổ đỏ” là tên gọi phổ biến trong dân gian để chỉ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trước đây, có bìa màu đỏ. Hiện nay, theo quy định của pháp luật về đất đai, đặc biệt là sau ngày 10 tháng 12 năm 2009, khi người dân đề nghị cấp giấy chứng nhận cho quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở hoặc các tài sản khác gắn liền với đất, Nhà nước sẽ cấp chung duy nhất một loại Giấy chứng nhận với tên gọi đầy đủ là “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất”. Đây là giấy tờ pháp lý cao nhất chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất và chủ sở hữu tài sản trên đất.

Theo luật cấp sổ đỏ mới nhất cùng các văn bản hướng dẫn, tài sản được ghi nhận trên Giấy chứng nhận này bao gồm quyền sử dụng đối với các loại đất, quyền sở hữu nhà ở, quyền sở hữu các công trình xây dựng khác (như công trình thương mại, dịch vụ, công trình ngầm), quyền sở hữu rừng sản xuất là rừng trồng và quyền sở hữu cây lâu năm. Việc có Giấy chứng nhận là điều kiện tiên quyết để thực hiện các quyền của người sử dụng đất và chủ sở hữu tài sản, bao gồm chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho, thế chấp, và nhiều quyền khác theo quy định của pháp luật.

Điều kiện được cấp Sổ đỏ theo luật cấp sổ đỏ mới nhất

Để được Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (hay còn gọi là Sổ đỏ), người sử dụng đất cần đáp ứng các điều kiện cụ thể được quy định chi tiết trong Luật Đất đai năm 2013, Nghị định 43/2014/NĐ-CP và Nghị định 01/2017/NĐ-CP. Các điều kiện này được phân chia thành các nhóm chính tùy thuộc vào việc người sử dụng đất có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hay không, cũng như nguồn gốc sử dụng đất.

Đất có giấy tờ về quyền sử dụng

Hộ gia đình và cá nhân đang sử dụng đất một cách ổn định và có các loại giấy tờ hợp lệ được quy định trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 thường đủ điều kiện để được cấp Sổ đỏ. Các giấy tờ này có thể là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời, giấy tờ hợp pháp về thừa kế hoặc tặng cho quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất, giấy tờ giao nhà tình nghĩa, nhà tình thương gắn liền với đất, giấy tờ thanh lý hoặc hóa giá nhà ở gắn liền với đất, giấy tờ mua nhà ở thuộc sở hữu nhà nước. Đối với các trường hợp này, người sử dụng đất thường không phải nộp tiền sử dụng đất khi được cấp Giấy chứng nhận.

Thậm chí, đất có giấy tờ nhưng giấy tờ đó mang tên người khác vẫn có thể được xem xét cấp Giấy chứng nhận nếu có kèm theo giấy tờ hợp pháp về việc chuyển quyền sử dụng đất (như mua bán, tặng cho) đã được thực hiện trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 mà chưa hoàn thành thủ tục chuyển quyền theo quy định của pháp luật đất đai cũ, và quan trọng là không xảy ra tranh chấp về quyền sử dụng đất. Người sử dụng đất cũng được cấp Sổ đỏ nếu đang sử dụng đất theo quyết định hoặc bản án có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân, quyết định giải quyết tranh chấp đất đai của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã thi hành. Trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được Nhà nước giao đất, cho thuê đất từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 đến ngày 01 tháng 7 năm 2014 cũng thuộc diện được xem xét cấp Giấy chứng nhận theo quy định.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Đất không có giấy tờ về quyền sử dụng

Đối với hộ gia đình và cá nhân đang sử dụng đất ổn định mà không có các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất được nêu ở trên, việc cấp Sổ đỏ vẫn có thể được xem xét theo quy định mới. Nếu đất được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2014, không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, và người sử dụng đất có hộ khẩu thường trú tại địa phương trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, họ có thể được cấp Giấy chứng nhận và không phải nộp tiền sử dụng đất.

Trong các trường hợp khác mà người sử dụng đất không có giấy tờ nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004, không vi phạm pháp luật về đất đai tại thời điểm sử dụng, và không có tranh chấp, họ vẫn có thể được cấp Sổ đỏ. Tuy nhiên, trong tình huống này, người được cấp Giấy chứng nhận có nghĩa vụ phải nộp tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Việc xác định “sử dụng đất ổn định” được dựa trên các tiêu chí cụ thể như sử dụng liên tục vào một mục đích chính nhất định từ thời điểm bắt đầu sử dụng đất đến thời điểm cấp Giấy chứng nhận, có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã về việc không có tranh chấp.

Đất lấn chiếm hoặc được giao sai thẩm quyền

Trường hợp đất có nguồn gốc là đất lấn chiếm hoặc được cơ quan, tổ chức, cá nhân giao đất không đúng thẩm quyền là những trường hợp phức tạp nhất và khó khăn nhất để được cấp Sổ đỏ. Theo luật cấp sổ đỏ mới nhất, chỉ những hành vi lấn chiếm hoặc giao đất không đúng thẩm quyền xảy ra trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 mới được xem xét giải quyết thủ tục cấp Giấy chứng nhận nếu đáp ứng các điều kiện chặt chẽ khác.

Các điều kiện này bao gồm việc sử dụng đất đã ổn định, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất hiện hành, và không có tranh chấp. Quy định pháp luật đưa ra những yêu cầu rất khắt khe đối với các trường hợp này nhằm hạn chế và xử lý các vi phạm trong quản lý và sử dụng đất đai. Ngược lại, nếu hành vi lấn chiếm hoặc giao đất không đúng thẩm quyền xảy ra sau ngày 01 tháng 7 năm 2014, đất đó sẽ bị xử lý vi phạm theo pháp luật và có thể bị thu hồi mà không được xem xét cấp Giấy chứng nhận.

Hướng dẫn thủ tục làm Sổ đỏ theo quy định mới

Quy trình thực hiện thủ tục làm Sổ đỏ lần đầu được quy định chi tiết nhằm đảm bảo tính minh bạch và đúng pháp luật. Người dân cần chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định trước khi nộp tại cơ quan có thẩm quyền.

Hồ sơ cấp Sổ đỏ lần đầu theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Thông tư 24/2014/TT-BTNMT bao gồm các loại giấy tờ chính. Đầu tiên và quan trọng nhất là Đơn đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo mẫu số 04a/ĐK do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành. Tiếp theo là một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất và giấy tờ về tài sản gắn liền với đất (nếu có) theo quy định tại các điều 100, 101, 102 của Luật Đất đai năm 2013 và các nghị định hướng dẫn. Ngoài ra, cần có chứng từ thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai, chẳng hạn như biên lai nộp thuế sử dụng đất, biên lai nộp tiền sử dụng đất, thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng bất động sản (nếu có); hoặc giấy tờ liên quan đến việc miễn, giảm nghĩa vụ tài chính về đất đai, tài sản gắn liền với đất nếu thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi. Cuối cùng, người nộp hồ sơ cần chuẩn bị các giấy tờ tùy thân như Sổ hộ khẩu, Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân để xác định nhân thân.

Nộp hồ sơ cấp Sổ đỏ ở đâu?

Việc nộp hồ sơ là bước khởi đầu trong thủ tục làm Sổ đỏ. Đối với hộ gia đình và cá nhân, địa điểm nộp hồ sơ phổ biến nhất là tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai ở cấp huyện (bao gồm huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh). Đây là cơ quan chuyên môn trực tiếp xử lý các thủ tục đăng ký đất đai. Tuy nhiên, để tạo thuận lợi cho người dân, pháp luật cũng cho phép hộ gia đình, cá nhân có thể lựa chọn nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất nếu địa phương đó có quy định về việc tiếp nhận hồ sơ tại cấp xã.

Tại nhiều địa phương trên cả nước, mô hình Bộ phận một cửa đã được thành lập và triển khai nhằm tập trung hóa, đơn giản hóa các thủ tục làm Sổ đỏ và thủ tục hành chính khác. Nếu địa phương nơi có đất đã áp dụng mô hình này, người nộp hồ sơ sẽ nộp trực tiếp tại Bộ phận một cửa này thay vì nộp tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hoặc UBND cấp xã. Việc nộp hồ sơ tại Bộ phận một cửa giúp người dân chỉ cần đến một nơi để thực hiện toàn bộ quy trình, từ nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ đến nhận kết quả.

Quy trình xử lý hồ sơ và nhận Sổ đỏ

Sau khi hồ sơ được nộp, cơ quan tiếp nhận sẽ tiến hành kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của bộ hồ sơ. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa hợp lệ theo quy định, công chức tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm thông báo rõ ràng bằng văn bản và hướng dẫn người nộp hồ sơ bổ sung, hoàn chỉnh trong thời hạn tối đa là 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận. Trường hợp hồ sơ đã đầy đủ và hợp lệ, công chức tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm ghi đầy đủ thông tin vào Sổ tiếp nhận hồ sơ và trao Phiếu tiếp nhận hồ sơ cho người nộp. Phiếu này có giá trị như biên nhận và là căn cứ để tra cứu tiến độ giải quyết.

Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai sẽ tiến hành các bước xử lý theo quy định pháp luật, bao gồm việc xác minh thực địa (nếu cần), trích lục bản đồ địa chính, gửi thông tin địa chính đến cơ quan thuế để xác định nghĩa vụ tài chính. Sau khi xác định được các khoản tiền phải nộp, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ thông báo bằng văn bản cho hộ gia đình, cá nhân có yêu cầu cấp Sổ đỏ về các khoản phí, lệ phí và tiền sử dụng đất (nếu có) cần phải đóng. Người dân có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ các khoản nghĩa vụ tài chính này tại cơ quan thu theo quy định (thường là Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng ủy nhiệm thu) và giữ lại các hóa đơn, chứng từ để chứng minh việc đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính.

Khi các bước xử lý hoàn tất và người sử dụng đất đã nộp đầy đủ chứng từ chứng minh việc hoàn thành nghĩa vụ tài chính, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai có trách nhiệm trao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho người được cấp. Trường hợp người nộp hồ sơ ban đầu tại UBND cấp xã, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai sẽ gửi Giấy chứng nhận đã hoàn thành về UBND cấp xã để trao cho người dân. Đây là bước cuối cùng của thủ tục làm Sổ đỏ, đánh dấu việc hoàn tất quá trình đăng ký và được công nhận quyền theo pháp luật.

Thời gian giải quyết thủ tục làm Sổ đỏ được quy định tại khoản 40 Điều 2 Nghị định 01/2017/NĐ-CP (sửa đổi bổ sung Nghị định 43/2014/NĐ-CP). Theo đó, thời hạn cấp Giấy chứng nhận lần đầu là không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ. Đối với các xã miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, thời hạn giải quyết không quá 40 ngày. Thời gian này không bao gồm các ngày nghỉ, ngày lễ theo quy định của pháp luật và không bao gồm thời gian người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ tài chính, thời gian xem xét xử lý đối với trường hợp sử dụng đất có vi phạm pháp luật.

Các khoản phí liên quan đến thủ tục làm Sổ đỏ

Khi thực hiện thủ tục làm Sổ đỏ, người sử dụng đất cần chuẩn bị nguồn tài chính để hoàn thành các nghĩa vụ theo quy định của Nhà nước. Các khoản phí và lệ phí này bao gồm nhiều loại khác nhau, tùy thuộc vào nguồn gốc đất, diện tích, vị trí và các yếu tố khác theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật về phí, lệ phí.

Khoản chi phí lớn nhất, nếu thuộc trường hợp phải nộp, là tiền sử dụng đất. Khoản này áp dụng khi đất có nguồn gốc không phải là đất được Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất hoặc là đất được chuyển mục đích sử dụng từ loại không phải nộp tiền sử dụng đất sang loại phải nộp tiền sử dụng đất. Mức thu tiền sử dụng đất được tính theo quy định cụ thể của Chính phủ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, phụ thuộc vào diện tích, mục đích sử dụng đất và giá đất tại thời điểm có quyết định.

Bên cạnh tiền sử dụng đất, người dân có thể phải nộp phí đo đạc, lập bản đồ địa chính. Khoản phí này được sử dụng để chi trả cho các công việc kỹ thuật như khảo sát, đo đạc, lập và chỉnh lý bản đồ địa chính phục vụ cho việc cấp Giấy chứng nhận. Mức thu phí đo đạc, lập bản đồ địa chính được quy định bởi Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và không vượt quá mức tối đa do Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định, thường tính theo diện tích hoặc theo công việc thực hiện, với mức tối đa không quá 1.500 đồng/m2 tùy theo khu vực và độ phức tạp.

Một nghĩa vụ tài chính bắt buộc khi được cấp Sổ đỏ lần đầu là lệ phí trước bạ. Lệ phí này được tính trên giá trị tài sản (đất và tài sản gắn liền với đất, nếu có) theo tỷ lệ 0.5%. Giá trị tính lệ phí trước bạ đối với đất được xác định dựa trên diện tích đất và giá đất tại Bảng giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành tại thời điểm kê khai lệ phí trước bạ. Đối với tài sản gắn liền với đất (nhà, công trình), giá trị được xác định theo quy định của Bộ Tài chính.

Ngoài ra, còn có lệ phí cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Đây là khoản lệ phí mang tính chất hành chính, được nộp khi người dân được cấp Giấy chứng nhận. Mức thu lệ phí này do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định và khác nhau giữa các địa phương, nhưng thường là một khoản tiền tương đối nhỏ. Tương tự, lệ phí địa chính cũng là một khoản phí hành chính liên quan đến công tác quản lý đất đai tại địa phương, mức thu tối đa thường không quá 100.000 đồng cho một lần cấp mới Giấy chứng nhận. Việc hoàn thành đầy đủ và đúng hạn các khoản phí và lệ phí này là điều kiện để được nhận Sổ đỏ sau khi hồ sơ đã được xử lý xong.

Các câu hỏi thường gặp về luật cấp sổ đỏ mới nhất

Sổ đỏ và Sổ hồng hiện nay có gì khác biệt?

Theo quy định pháp luật hiện hành, đặc biệt là từ sau khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực và các nghị định hướng dẫn được ban hành, Nhà nước chỉ cấp một loại giấy chứng nhận thống nhất có tên gọi là “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất”. Tên gọi “Sổ đỏ” và “Sổ hồng” chỉ là cách gọi dân gian dựa trên màu sắc của phôi giấy chứng nhận cũ được ban hành trước đây. “Sổ đỏ” thường chỉ Giấy chứng nhận cấp cho đất (bìa đỏ), còn “Sổ hồng” thường chỉ Giấy chứng nhận cấp cho nhà ở và quyền sử dụng đất ở tại khu vực đô thị (bìa hồng). Về mặt pháp lý, hai loại sổ cũ này (nếu được cấp hợp pháp) và Giấy chứng nhận mới hiện nay đều có giá trị pháp lý như nhau trong việc xác lập quyền của người sử dụng đất và chủ sở hữu tài sản.

Thời gian cấp Sổ đỏ tối đa là bao lâu?

Theo quy định của luật cấp sổ đỏ mới nhất được nêu trong Nghị định 01/2017/NĐ-CP, thời hạn giải quyết thủ tục làm Sổ đỏ lần đầu không quá 30 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhận được hồ sơ hợp lệ. Đối với các trường hợp nộp hồ sơ tại các xã miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, thời hạn giải quyết có thể kéo dài hơn nhưng không quá 40 ngày làm việc. Cần lưu ý rằng thời hạn này không bao gồm các ngày nghỉ, ngày lễ và thời gian thực hiện nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất, cũng như thời gian xử lý đối với các trường hợp đất có tranh chấp hoặc vi phạm. Do đó, trên thực tế, tổng thời gian từ khi nộp hồ sơ đến khi nhận được Sổ đỏ có thể lâu hơn tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể và tiến độ giải quyết của cơ quan chức năng.

Đất đang có tranh chấp có được cấp Sổ đỏ không?

Theo nguyên tắc chung được quy định trong luật cấp sổ đỏ mới nhất, điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là đất phải không có tranh chấp. Nếu tại thời điểm nộp hồ sơ xin cấp Sổ đỏ, đất hoặc tài sản gắn liền với đất đang có tranh chấp về quyền sử dụng hoặc quyền sở hữu mà tranh chấp đó chưa được giải quyết dứt điểm bằng quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc bản án đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án, thì hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận sẽ tạm dừng xử lý cho đến khi tranh chấp được giải quyết. Do đó, việc giải quyết tranh chấp là điều kiện tiên quyết cần hoàn thành trước khi thực hiện thủ tục xin cấp Sổ đỏ đối với đất đang có tranh chấp.

Nắm vững luật cấp sổ đỏ mới nhất cùng quy trình, điều kiện và các khoản phí liên quan là vô cùng quan trọng khi thực hiện thủ tục làm Sổ đỏ. Hy vọng những thông tin chi tiết từ SummerLand đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề này, từ đó chuẩn bị tốt nhất cho quá trình xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của mình.