Việc chung sống và cùng nhau xây dựng kinh tế là lựa chọn của nhiều cặp đôi hiện đại. Tuy nhiên, khi tích lũy được những tài sản chung có giá trị lớn như nhà đất mà chưa tiến hành đăng ký kết hôn, câu chuyện pháp lý về quyền sở hữu và phân chia tài sản có thể trở nên phức tạp. Tình huống này đặt ra nhiều băn khoăn về cách xử lý nếu mối quan hệ gặp trục trặc.

Câu chuyện thực tế về việc tích lũy tài sản chung

Một cặp đôi đã chung sống với nhau từ những năm cuối đại học. Khi ra trường, họ quyết định thuê một phòng trọ 15m2 tại phố Định Công, Hà Nội với chi phí 1,5 triệu đồng mỗi tháng để tiết kiệm. Với thu nhập khoảng 7 triệu đồng của cô gái và 10 triệu đồng của chàng trai, họ thống nhất rõ ràng về chi tiêu: tiền lương của chàng trai dùng chi trả tiền thuê nhà, sinh hoạt, ăn uống, đi lại, còn lương của cô gái được đưa vào quỹ tiết kiệm chung của cả hai.

Sau hơn 5 năm cùng nhau nỗ lực, cặp đôi đã tích lũy được một khoản tiết kiệm đáng kể, lên tới hơn 400 triệu đồng. Ban đầu, họ lên kế hoạch cho một đám cưới. Tuy nhiên, sự kiện gia đình không may xảy ra khiến kế hoạch bị hoãn lại. Dù chưa đăng ký kết hôn, cô gái vẫn được gia đình chàng trai xem như người nhà và chuyển về sống chung.

Cách đây một tháng, một cơ hội bất ngờ xuất hiện khi bạn của cô gái cần bán gấp một căn nhà. Thấy đây là dịp tốt để sở hữu bất động sản, cô gái đã bàn bạc với chàng trai sử dụng khoản tiền tiết kiệm chung và vay mượn thêm từ người thân, bạn bè để mua căn nhà này. Vấn đề pháp lý phát sinh khi chưa có giấy đăng ký kết hôn, việc cả hai cùng đứng tên trên sổ hồng là không thể.

Mâu thuẫn xảy ra khi cô gái giục chàng trai làm thủ tục đăng ký kết hôn để thuận lợi cho việc đứng tên tài sản. Chàng trai lại cho rằng chuyện hôn nhân không cần vội và dù ai đứng tên thì tài sản đó vẫn là của chung hai người. Tuy nhiên, cuối cùng anh chỉ muốn một mình đứng tên sở hữu. Sự việc leo thang khi cô gái không đồng ý, khiến chàng trai tức giận và đòi chia tay, cho rằng cô không tin tưởng anh. Tình huống này đặt ra câu hỏi lớn về số phận của khoản tài sản mà họ đã cùng nhau gây dựng.

Hiểu đúng về quan hệ pháp lý khi không đăng ký kết hôn

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, việc nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ không được pháp luật công nhận là quan hệ hôn nhân hợp pháp. Điều này được quy định rõ tại Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Khi không có quan hệ hôn nhân được pháp luật thừa nhận, các quyền và nghĩa vụ phát sinh giữa vợ và chồng theo luật định sẽ không tồn tại. Điều này bao gồm cả các quy định về tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân. Do đó, việc giải quyết các vấn đề liên quan đến tài sản khi cặp đôi “đường ai nấy đi” sẽ không áp dụng theo Luật Hôn nhân và Gia đình.

Phân chia tài sản khi chung sống không hôn nhân theo pháp luật dân sự

Trong trường hợp nam nữ chung sống mà không đăng ký kết hôn, quan hệ tài sản giữa họ sẽ được giải quyết theo nguyên tắc của Bộ luật Dân sự và các quy định pháp luật có liên quan khác, thay vì Luật Hôn nhân và Gia đình.

Các tài sản riêng của mỗi người (có trước khi chung sống hoặc được tặng cho, thừa kế riêng) sẽ vẫn thuộc về người đó và không đưa vào diện phân chia chung. Đối với tài sản mà hai người cùng nhau đóng góp công sức, tiền bạc để tạo lập hoặc mua sắm trong thời gian chung sống, đó được coi là sở hữu chung theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 207).

Việc phân chia sở hữu chung này được giải quyết theo nguyên tắc ưu tiên thỏa thuận giữa các bên. Nếu các bên không thể đạt được thỏa thuận về cách thức hoặc tỷ lệ phân chia, họ có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết. Khi Tòa án thụ lý và giải quyết, việc phân chia sẽ căn cứ vào công sức đóng góp của mỗi bên để tạo nên tài sản chung.

Cần lưu ý rằng công sức đóng góp không chỉ được tính bằng tiền bạc hoặc thu nhập trực tiếp. Pháp luật cũng xem xét và coi công việc nội trợ, chăm sóc gia đình và các công việc khác có liên quan để duy trì đời sống chung như là công sức lao động có thu nhập. Việc này nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của cả hai bên, đặc biệt là phụ nữ trong mối quan hệ không hôn nhân.

Rủi ro pháp lý khi sở hữu tài sản lớn mà không có đăng ký kết hôn

Việc cùng nhau tích lũy và sở hữu các tài sản có giá trị lớn, điển hình là bất động sản, mà không có giấy đăng ký kết hôn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng. Rủi ro lớn nhất nằm ở việc khó khăn trong việc chứng minh quyền sở hữu và công sức đóng góp của mỗi người vào tài sản chung khi không có văn bản pháp lý chính thức xác nhận mối quan hệ hôn nhân.

Khi xảy ra tranh chấp về tài sản, việc chứng minh nguồn gốc tiền bạc, ai đã đóng góp bao nhiêu, hoặc công sức của mỗi người trong việc duy trì và phát triển tài sản (bao gồm cả giá trị tăng thêm) có thể rất phức tạp và tốn kém. Quá trình tố tụng tại Tòa án để giải quyết tranh chấp về sở hữu chung theo Bộ luật Dân sự thường kéo dài hơn và phức tạp hơn so với việc phân chia tài sản theo Luật Hôn nhân và Gia đình, nơi các nguyên tắc và chứng cứ về thời kỳ hôn nhân đã được luật định rõ ràng hơn.

Lời khuyên và giải pháp cho các cặp đôi chung sống không hôn nhân

Để giảm thiểu rủi ro pháp lý liên quan đến tài sản chung khi chung sống mà không đăng ký kết hôn, các cặp đôi nên chủ động tìm hiểu và áp dụng các biện pháp bảo vệ quyền lợi của mình. Giải pháp an toàn và được khuyến nghị nhất là chính thức hóa mối quan hệ bằng cách đăng ký kết hôn trước khi cùng nhau đầu tư vào các tài sản có giá trị lớn, nhất là nhà đất. Khi có giấy đăng ký kết hôn, mọi tài sản tạo lập trong thời kỳ hôn nhân (trừ tài sản riêng) mặc nhiên được coi là tài sản chung của vợ chồng và việc phân chia sẽ tuân thủ các quy định rõ ràng của Luật Hôn nhân và Gia đình.

Trong trường hợp chưa thể hoặc chưa muốn đăng ký kết hôn, các cặp đôi nên lập các văn bản thỏa thuận rõ ràng, có giá trị pháp lý (ví dụ: văn bản thỏa thuận về việc góp vốn mua tài sản, thỏa thuận về quyền sở hữu và sử dụng tài sản chung) trước khi thực hiện giao dịch. Các văn bản này cần được công chứng, chứng thực để đảm bảo tính pháp lý và có thể dùng làm bằng chứng trước Tòa án nếu xảy ra tranh chấp.

Bên cạnh đó, việc tìm kiếm sự tư vấn từ các luật sư hoặc chuyên gia pháp lý là hết sức cần thiết. Họ có thể cung cấp lời khuyên chuyên sâu dựa trên từng hoàn cảnh cụ thể, giúp các cặp đôi hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình, từ đó đưa ra quyết định sáng suốt nhất để bảo vệ tài sản đã cùng nhau gây dựng. Chủ động phòng ngừa luôn tốt hơn giải quyết hậu quả.

Việc xác lập tài sản chung khi chưa đăng ký kết hôn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Để đảm bảo quyền lợi, các cặp đôi cần tìm hiểu kỹ quy định hoặc tìm kiếm giải pháp pháp lý phù hợp. Hy vọng những thông tin này từ SummerLand hữu ích cho quý vị độc giả.

Câu hỏi thường gặp (FAQs)

1. Tại sao chung sống không đăng ký kết hôn lại không được công nhận là vợ chồng theo pháp luật Việt Nam?
Vì pháp luật Việt Nam (cụ thể là Luật Hôn nhân và Gia đình) quy định quan hệ vợ chồng chỉ được xác lập khi việc kết hôn được đăng ký theo quy định của pháp luật. Việc chung sống như vợ chồng chỉ là một thực tế xã hội nhưng không tạo ra mối quan hệ hôn nhân hợp pháp.

2. Tài sản riêng của một người có bị chia khi chia tay nếu chung sống mà không đăng ký kết hôn không?
Không. Theo nguyên tắc của Bộ luật Dân sự, tài sản riêng của ai thì vẫn thuộc về người đó và không đưa vào diện phân chia tài sản chung được tạo lập trong thời gian chung sống.

3. Làm thế nào để chứng minh công sức đóng góp vào tài sản chung khi không có đăng ký kết hôn?
Việc chứng minh cần dựa vào các bằng chứng cụ thể như giấy tờ giao dịch ngân hàng thể hiện việc chuyển tiền góp vốn, các hóa đơn, chứng từ chứng minh chi phí sửa chữa, cải tạo tài sản, lời khai của người làm chứng biết về việc góp sức của bạn, hoặc các văn bản thỏa thuận về việc góp vốn (nếu có). Công việc nội trợ, chăm sóc gia đình cũng được Tòa án xem xét là công sức đóng góp.

4. Có cần thiết lập văn bản thỏa thuận về tài sản khi chung sống không đăng ký kết hôn không?
Có, việc lập văn bản thỏa thuận rõ ràng về việc góp vốn, sở hữu và phân chia tài sản chung (đặc biệt là bất động sản) là rất cần thiết. Văn bản này có thể giúp làm rõ quyền lợi của mỗi bên và là bằng chứng quan trọng để giải quyết tranh chấp sau này. Nên công chứng, chứng thực văn bản này để tăng giá trị pháp lý.

5. Việc tài sản (như nhà đất) chỉ đứng tên một người có ảnh hưởng thế nào đến việc phân chia khi không đăng ký kết hôn?
Khi tài sản chỉ đứng tên một người, người đứng tên trên giấy tờ có lợi thế về mặt pháp lý ban đầu. Tuy nhiên, nếu tài sản đó được tạo lập bằng công sức, tiền bạc chung của cả hai, người không đứng tên vẫn có quyền yêu cầu chia sở hữu chung và phải có nghĩa vụ chứng minh phần đóng góp của mình vào việc tạo lập hoặc duy trì tài sản đó.

Trí An Land

Công ty Cổ phần Trí An Land được thành lập từ năm 2015. Sau gần 5 năm hình thành và phát triển, đến nay Trí An Land đã khẳng định được uy tín và năng lực cạnh tranh hàng đầu trong ngành tư vấn, phân phối Bất động sản tại Việt Nam.. Với tôn chỉ hoạt động: Trọn chữ TÍN, vẹn niềm TIN, chúng tôi đã nỗ lực trở thành kênh tư vấn tin cậy, mang đến cho khách hàng những dự án, sản phẩm đầu tư chất lượng và tiềm năng sinh lời cao nhất.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *