Trong dòng chảy lịch sử đầy biến động của thế kỷ 20, đặc biệt là giai đoạn cách mạng ở Việt Nam, Đệ Tứ và phong trào Trotskyist là một cái tên thường được nhắc đến với nhiều cách nhìn nhận khác nhau. Từ những tài liệu lịch sử chính thống của nhà nước cộng sản Việt Nam hiện nay, “Tờ Rốt Kít” hay “bọn Đệ Tứ” thường được miêu tả như những thành phần phản cách mạng, chống lại Đệ Tam Quốc tế do Stalin lãnh đạo. Nhưng thực chất, Đệ Tứ là ai, họ có tư tưởng gì, và vai trò của họ trong bối cảnh chính trị Việt Nam trước và sau năm 1945 là gì? Bài viết này của Summerland sẽ đi sâu khám phá nguồn gốc, tư tưởng, hoạt động và số phận của phong trào Đệ Tứ tại Việt Nam, mang đến một cái nhìn toàn diện và khách quan, dựa trên các phân tích chuyên sâu và thông tin đáng tin cậy.
Có thể bạn quan tâm: Ông Chủ Masan Là Ai? Hành Trình Kiến Tạo Đế Chế Tỷ Đô
Đệ Tứ là ai: Tổng quan về phong trào Trotskyist
Đệ Tứ Quốc tế là một phong trào cộng sản mang tư tưởng của Leon Trotsky, một trong những nhân vật chủ chốt của Cách mạng Tháng Mười Nga. Phong trào này được thành lập vào năm 1924, hoạt động đối lập với ban lãnh đạo của Đảng Cộng sản Liên Xô dưới thời Joseph Stalin. Về cơ bản, Đệ Tứ Quốc tế ra đời nhằm chống lại sự quan liêu hóa và thoái hóa của cuộc cách mạng Xô Viết, đồng thời đề xuất một đường lối cách mạng xã hội chủ nghĩa toàn cầu, được biết đến với tên gọi “cách mạng thường trực”. Tư tưởng của Trotsky và những người theo ông nhấn mạnh vào sự cần thiết của cuộc cách mạng đồng thời trên toàn thế giới, khác biệt với chủ trương “chủ nghĩa xã hội ở một nước” của Stalin, vốn coi Liên Xô là quốc gia cách mạng tiên phong và sau đó sẽ lãnh đạo cách mạng toàn cầu.
Có thể bạn quan tâm: Zhen Ji Là Ai? Khám Phá Nàng Mỹ Nữ Huyền Thoại Tam Quốc
<>Xem Thêm Bài Viết:<>
Nguồn gốc và Tư tưởng cốt lõi của phong trào Đệ Tứ
Leon Trotsky và sự ra đời của Đệ Tứ Quốc tế
Leon Trotsky, tên thật là Lev Davidovich Bronstein, là một nhà lý luận Mác-xít lỗi lạc, một nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong Cách mạng Tháng Mười Nga. Ông từng là Chủ tịch Xô Viết Petrograd, người sáng lập và chỉ huy Hồng quân Liên Xô. Sau cái chết của Lenin và sự trỗi dậy của Stalin, Trotsky trở thành đối thủ chính của Stalin trong cuộc tranh giành quyền lực. Những bất đồng sâu sắc về lý luận và đường lối chính trị đã dẫn đến việc Trotsky bị trục xuất khỏi Đảng Cộng sản Liên Xô vào năm 1927 và bị lưu đày khỏi Liên Xô vào năm 1929. Trong thời gian lưu vong, ông tiếp tục phát triển hệ thống tư tưởng của mình, được gọi là Trotskyism, và chính thức thành lập Đệ Tứ Quốc tế vào năm 1938 với mục tiêu tập hợp các lực lượng cách mạng chân chính trên thế giới, chống lại cả chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa Stalin.
Sự khác biệt căn bản giữa Đệ Tứ và Đệ Tam Quốc tế
Điểm khác biệt cốt lõi nhất giữa Đệ Tứ và Đệ Tam Quốc tế (Comintern), do Stalin lãnh đạo, nằm ở quan điểm về con đường thực hiện cách mạng xã hội chủ nghĩa. Trotsky chủ trương “cách mạng thường trực” (Permanent Revolution), cho rằng cuộc cách mạng chống lại chủ nghĩa tư bản phải được tiến hành đồng loạt và liên tục trên phạm vi toàn cầu. Ông lập luận rằng chủ nghĩa xã hội không thể tồn tại và phát triển bền vững trong một quốc gia đơn lẻ, đặc biệt là một quốc gia lạc hậu như Liên Xô, mà cần đến sự hỗ trợ của các cuộc cách mạng thành công ở các nước tư bản phát triển. Ngược lại, Đệ Tam Quốc tế dưới sự lãnh đạo của Stalin tập trung vào chiến lược “chủ nghĩa xã hội ở một nước” (Socialism in One Country), ưu tiên củng cố quyền lực và xây dựng chủ nghĩa xã hội tại Liên Xô trước, sau đó mới lãnh đạo các cuộc cách mạng trên thế giới. Sự khác biệt này không chỉ là về lý thuyết mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến các chính sách đối ngoại và đối nội của các đảng cộng sản trên toàn cầu.
Chủ trương Dân chủ trong Lý thuyết Trotskyist
Ngoài khác biệt về đường lối cách mạng toàn cầu, Trotskyism còn mang một khuynh hướng dân chủ hơn so với chủ nghĩa Stalin về mặt thể chế. Bà Phan Thị Trọng Tuyến, một học giả nghiên cứu về giai đoạn lịch sử này, đã chỉ ra rằng: “Về mặt lý thuyết thì Stalin chủ trương tập trung dân chủ, tức là một đảng nắm hết mọi quyền. Những đảng phái khác, hay là khuynh hướng khác phải phục tùng. Theo Trotsky thì tập trung VÀ dân chủ chứ không phải một đảng nắm hết. Và ngay dưới thời Lenin cũng có hai ba khuynh hướng, và họ nghe lẫn nhau.” Điều này ngụ ý rằng, trong khi chủ nghĩa Stalin ủng hộ một hệ thống độc đảng tập trung quyền lực tuyệt đối, Trotskyism đề cao sự đa dạng về quan điểm và sự tham gia dân chủ hơn trong nội bộ đảng và xã hội. Mặc dù khó có thể biết chính xác một chế độ theo Trotskyism sẽ vận hành như thế nào vì phong trào này đã bị tiêu diệt trước khi có cơ hội thiết lập quyền lực, nhưng lý thuyết của họ vẫn là một tiếng nói phản biện quan trọng đối với sự độc tài và quan liêu trong các nhà nước cộng sản.
Số phận bi thảm của Leon Trotsky
Số phận của Leon Trotsky là một minh chứng rõ ràng cho sự tàn khốc của cuộc chiến tranh lạnh ý thức hệ trong nội bộ phong trào cộng sản. Sau khi bị lưu đày, ông đã phải sống cuộc đời lang bạt khắp châu Âu và cuối cùng định cư tại Mexico. Dù vậy, ông vẫn tiếp tục là mục tiêu hàng đầu của bộ máy đàn áp dưới thời Stalin. Những bài viết, cuốn sách của ông trong thời gian này không chỉ là sự bảo vệ tư tưởng của mình mà còn là những lời chỉ trích gay gắt đối với chính quyền Xô Viết. Cuối cùng, vào năm 1940, Trotsky đã bị Ramón Mercader, một nhân viên mật vụ của NKVD (tiền thân của KGB) ám sát tại nhà riêng của ông ở Mexico. Cái chết của Trotsky đã đánh dấu sự kết thúc của một trong những tiếng nói đối lập mạnh mẽ nhất với Stalin, đồng thời để lại một khoảng trống lớn trong lịch sử lý luận Mác-xít.
Đệ Tứ tại Việt Nam: Hạt giống của một tư tưởng khác biệt
Con đường du nhập tư tưởng Trotskyist vào Việt Nam
Tư tưởng Trotskyist, dù bị đàn áp dữ dội ở Liên Xô và các nước chịu ảnh hưởng của Đệ Tam Quốc tế, vẫn tìm được con đường du nhập vào Việt Nam, chủ yếu thông qua các du học sinh và trí thức Việt Nam tại Pháp. Vào những năm 1930, Paris là trung tâm sôi động của các phong trào chính trị và tư tưởng, nơi nhiều thanh niên Việt Nam tiếp cận với các luồng tư tưởng cách mạng khác nhau, bao gồm cả chủ nghĩa Trotskyist. Khi trở về nước, những người này đã mang theo những ý tưởng mới mẻ, đối lập với đường lối của Đảng Cộng sản Đông Dương (sau này là Đảng Cộng sản Việt Nam), vốn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ Đệ Tam Quốc tế và Stalin. Sự du nhập này đã tạo nên một khuynh hướng cộng sản Đệ Tứ riêng biệt tại Việt Nam trước năm 1945, trở thành một lực lượng chính trị không nhỏ và gây ra nhiều tranh cãi.
Những thủ lĩnh tiêu biểu của Đệ Tứ Việt Nam
Có thể bạn quan tâm: Victor Vũ Là Ai? Toàn Cảnh Sự Nghiệp Và Đời Tư Đạo Diễn Tài Ba
Phong trào Đệ Tứ ở Việt Nam đã sản sinh ra nhiều nhà hoạt động và trí thức kiệt xuất, những người đã dũng cảm theo đuổi lý tưởng của mình trong bối cảnh chính trị đầy khắc nghiệt. Trong số đó, phải kể đến các tên tuổi nổi tiếng như Tạ Thu Thâu, Phan Văn Hùm, và Trần Văn Thạch. Những nhân vật này không chỉ là những nhà lý luận sắc bén mà còn là những nhà hoạt động thực tiễn, có khả năng tập hợp quần chúng và thách thức cả chính quyền thực dân Pháp lẫn Đảng Cộng sản Đông Dương. Họ đại diện cho một thế hệ trí thức yêu nước, mong muốn giành độc lập và xây dựng một xã hội công bằng hơn, nhưng lại theo một con đường khác biệt so với dòng chính của phong trào cộng sản lúc bấy giờ.
Hoạt động chính trị và báo chí của phong trào Đệ Tứ
Khi trở về Việt Nam từ Pháp, các thủ lĩnh Đệ Tứ đã tích cực hoạt động trong nhiều lĩnh vực, từ giảng dạy đến báo chí, nhằm tuyên truyền tư tưởng của mình và chống lại sự cai trị của thực dân Pháp. Họ thường hoạt động như những thầy giáo, nhà báo, sử dụng ngòi bút và trí tuệ để giáo dục, giác ngộ quần chúng. Tờ báo nổi tiếng của họ, mang tên “Đấu Tranh”, được xuất bản tại Nam Kỳ, là một diễn đàn quan trọng để trình bày các quan điểm chính trị, phân tích tình hình thời sự và chỉ trích cả chủ nghĩa thực dân lẫn chủ nghĩa Stalin. Những bài viết trên báo “Đấu Tranh” không chỉ cung cấp thông tin mà còn thể hiện sự sắc sảo trong tư duy lý luận, thu hút được một bộ phận lớn công chúng, đặc biệt là giới trí thức và công nhân ở miền Nam Việt Nam. Hoạt động báo chí này đã cho phép họ tạo ra một ảnh hưởng đáng kể trong đời sống chính trị và xã hội bấy giờ, góp phần làm phong phú thêm bức tranh phong trào giải phóng dân tộc.
Cuộc đối đầu lịch sử: Đệ Tứ và Việt Minh
Bối cảnh chính trị Việt Nam trước 1945
Giai đoạn trước và sau năm 1945 là thời kỳ cực kỳ hỗn loạn và chuyển mình của Việt Nam. Cuộc Chiến tranh Thế giới thứ hai sắp kết thúc, thực dân Pháp suy yếu, Nhật Bản đang chiếm đóng, và các lực lượng chính trị trong nước tranh giành ảnh hưởng để giành độc lập. Trong bối cảnh đó, Đảng Cộng sản Đông Dương (sau này là Việt Minh), với sự lãnh đạo của Hồ Chí Minh và sự ủng hộ của Liên Xô, đã trở thành lực lượng chủ đạo. Tuy nhiên, sự tồn tại của phong trào Đệ Tứ, với những tư tưởng khác biệt và ảnh hưởng nhất định, đã tạo ra một sự cạnh tranh gay gắt trong việc giành quyền lãnh đạo phong trào cách mạng. Hai phe phái này, dù cùng chung mục tiêu đấu tranh giành độc lập dân tộc, lại có những đường lối lý luận và chiến lược thực hiện hoàn toàn đối lập, dẫn đến những cuộc xung đột không thể tránh khỏi.
Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về Đệ Tứ
Trong các văn bản và tài liệu tuyên truyền của Đảng Cộng sản Việt Nam, những người theo Đệ Tứ luôn bị lên án một cách gay gắt. Họ bị coi là những phần tử phản cách mạng, cơ hội, và thậm chí là tay sai của đế quốc hoặc phát xít. Ví dụ, trong một bài viết vào tháng Tám năm 1937 của tác giả Châu Dân, người ta đã nói rằng chủ nghĩa của Trotsky là chủ nghĩa phản cách mạng, và “bọn Đệ Tứ là bọn tiên phong của bọn tư sản ở Đông Dương.” Những cáo buộc này phản ánh chính sách chung của Đệ Tam Quốc tế dưới sự chỉ đạo của Stalin, coi Trotskyism là kẻ thù chính trong nội bộ phong trào cộng sản quốc tế. Việc dán nhãn “phản cách mạng” không chỉ nhằm hạ thấp uy tín mà còn là cơ sở để tiến hành các chiến dịch đàn áp chính trị đối với những người theo Đệ Tứ.
Chiến dịch đàn áp và tiêu diệt phong trào Đệ Tứ
Đa số những người Đệ Tứ đã bị giết chết hoặc mất tích trong khoảng thời gian trước và sau Cách mạng tháng Tám năm 1945. Các nhà nghiên cứu và sử gia, trong đó có bà Phan Thị Trọng Tuyến, đã đưa ra nhiều bằng chứng cho thấy thủ phạm chính trong các vụ việc này là những người cộng sản nằm trong hàng ngũ Việt Minh lúc bấy giờ. Bà Tuyến khẳng định: “Những người Đệ Tứ bị những người Đệ Tam, tức là Việt Minh, lùng giết sau Cách mạng tháng Tám là chuyện có thật, vì họ theo đường lối của Đệ Tam, là Stalin. Stalin đã truy lùng Trotsky và giết được Trotsky. Việt Minh cũng không làm gì khác hơn là áp dụng đường lối của Stalin.” Điều này cho thấy chiến dịch tiêu diệt Đệ Tứ không phải là ngẫu nhiên mà là một chủ trương có hệ thống, được thực hiện theo đường lối của Đệ Tam Quốc tế.
Theo bà Tuyến, khoảng 400 người theo Đệ Tứ đã mất tích hoặc bị sát hại trong giai đoạn Cách mạng tháng Tám năm 1945, khi họ tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp quay trở lại Đông Dương. Mặc dù Đảng Cộng sản Việt Nam chưa bao giờ chính thức thừa nhận trách nhiệm về những vụ giết người này, thường đổ lỗi cho cấp dưới hoặc các tình huống hỗn loạn của chiến tranh, nhưng các bằng chứng lịch sử và lời khai của nhân chứng cho thấy đây là một chính sách được chỉ đạo từ cấp cao. Việc tiêu diệt Đệ Tứ được xem là một bước đi cần thiết để loại bỏ mọi sự đối lập về tư tưởng và củng cố quyền lực tuyệt đối của Đảng Cộng sản trong phong trào cách mạng.
Vụ án Tạ Thu Thâu và những mất mát của Đệ Tứ
Tạ Thu Thâu là một trong những lãnh tụ nổi tiếng và có ảnh hưởng nhất của phong trào Đệ Tứ Việt Nam. Cái chết của ông là một trong những bi kịch lớn nhất và gây nhiều tranh cãi nhất trong lịch sử phong trào này. Theo lời kể của bà Phan Thị Trọng Tuyến, Đảng Cộng sản Việt Nam không bao giờ nhận là họ đã giết Tạ Thu Thâu, mà thường đổ thừa cho người khác hoặc đưa ra những giải thích mơ hồ. Tuy nhiên, bà Tuyến cho biết đã đọc được một tài liệu của cộng sản địa phương tại Quảng Ngãi, nơi Tạ Thu Thâu bị bắt, trong đó ghi rõ họ đã bắt và giết ông. Trong khi đó, sách vở lịch sử chính thống về Cách mạng tháng Tám lại dùng những từ ngữ rất ngắn gọn và không rõ ràng, như: “Ta bắt được lãnh tụ của bọn Trotskyist tại Dĩ An, vì bọn chúng theo phát xít, thân Nhật.” Sự mập mờ này càng làm tăng thêm nghi vấn về vai trò của Việt Minh trong cái chết của ông.
Vụ án Tạ Thu Thâu không chỉ là cái chết của một cá nhân mà còn là biểu tượng cho sự tiêu vong của một phong trào chính trị. Ông được biết đến với tư cách là một nhà báo, một nhà giáo, và một người hoạt động cách mạng không ngừng nghỉ, đấu tranh cho quyền lợi của người dân lao động và nền độc lập của Việt Nam. Cái chết của ông cùng với hàng trăm người theo Đệ Tứ khác đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện chính trị Việt Nam, loại bỏ một tiếng nói đối lập quan trọng và mở đường cho sự thống trị tuyệt đối của Đảng Cộng sản.
Di sản và góc nhìn đa chiều về Đệ Tứ Việt Nam
Sự “im lặng” của lịch sử chính thống
Có thể bạn quan tâm: Đóm Là Ai? Giải Mã Bí Mật Đằng Sau Fandom Quyền Lực Của Sơn Tùng M-tp
Trong dòng chảy lịch sử chính thống được viết bởi nhà nước cộng sản Việt Nam, vai trò và số phận của phong trào Đệ Tứ thường bị bỏ qua hoặc chỉ được nhắc đến một cách tiêu cực, như những kẻ phản cách mạng. Sự “im lặng” này, như bà Phan Thị Trọng Tuyến đã đề cập, là một cách để định hình lại câu chuyện lịch sử, loại bỏ những yếu tố không phù hợp với diễn ngôn chính thức. Điều này gây khó khăn cho việc tìm hiểu một cách đầy đủ và khách quan về một giai đoạn lịch sử phức tạp, nơi nhiều lực lượng chính trị khác nhau đã cùng tồn tại và đấu tranh. Việc thiếu thông tin hoặc thông tin một chiều có thể làm sai lệch nhận thức của thế hệ sau về những gì đã thực sự diễn ra.
Ghi nhận từ phía Cộng hòa Việt Nam trước 1975
Trái ngược với quan điểm của miền Bắc, chính quyền Việt Nam Cộng hòa trước năm 1975 lại có cách nhìn nhận khác về những người theo Đệ Tứ. Họ xem Tạ Thu Thâu và Phan Văn Hùm, cùng với nhiều nhân vật Đệ Tứ khác, là những nhà ái quốc đã hy sinh vì lý tưởng độc lập và là nạn nhân của chủ nghĩa cộng sản. Bằng chứng rõ ràng nhất là việc có ít nhất hai nhân vật Đệ Tứ được đặt tên cho các con đường tại Sài Gòn trước năm 1975, đó là đường Tạ Thu Thâu và Phan Văn Hùm. Điều này phản ánh sự công nhận nhất định về đóng góp của họ trong phong trào đấu tranh giành độc lập. Tuy nhiên, sau khi chính quyền cộng sản giành được quyền cai trị toàn bộ Việt Nam vào tháng Tư năm 1975, những con đường này đều đã bị đổi tên, xóa bỏ dấu vết của những nhân vật Đệ Tứ khỏi không gian công cộng.
Ý nghĩa của phong trào Đệ Tứ trong bối cảnh lịch sử Việt Nam
Mặc dù bị đàn áp và xóa sổ khỏi dòng chính lịch sử, phong trào Đệ Tứ vẫn mang một ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh lịch sử Việt Nam. Họ là một tiếng nói phản biện, một lựa chọn khác biệt trong phong trào cách mạng, cho thấy sự đa dạng về tư tưởng và phương pháp đấu tranh giành độc lập. Sự tồn tại của Đệ Tứ đã đặt ra những câu hỏi sâu sắc về bản chất của cách mạng, về dân chủ và độc tài, và về sự kiểm soát quyền lực trong một xã hội hậu thuộc địa. Mặc dù không thành công trong việc thiết lập một thể chế riêng, những di sản tư tưởng của họ vẫn là một phần không thể thiếu khi nhìn nhận toàn diện về các phong trào giải phóng dân tộc ở Việt Nam. Họ đã dũng cảm đối đầu với cả thực dân Pháp và một hệ thống cộng sản đang trên đà thống trị, thể hiện tinh thần kiên cường của những người trí thức yêu nước.
Những câu hỏi còn bỏ ngỏ về số phận Đệ Tứ
Các lá thư của Hồ Chí Minh gửi về cho các đảng viên cộng sản từ Trung Quốc có nói rằng sẽ “tiêu diệt những người Đệ Tứ bằng những cái chết chính trị”. Bà Phan Thị Trọng Tuyến đặt câu hỏi rằng “cái chết chính trị đó đã được những người cộng sản Việt Nam hiểu như thế nào?” Câu hỏi này gợi mở về những tranh cãi và bí ẩn vẫn còn tồn tại xung quanh số phận của những người theo Đệ Tứ. Liệu “cái chết chính trị” chỉ đơn thuần là loại bỏ ảnh hưởng chính trị hay bao gồm cả việc tiêu diệt về mặt thể xác? Và liệu những vụ sát hại có được chỉ đạo rõ ràng từ cấp cao nhất hay chỉ là hành động tự phát của cấp dưới trong bối cảnh hỗn loạn? Những câu hỏi này vẫn cần được các nhà sử học và chuyên gia tiếp tục nghiên cứu, đối chiếu từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau để có thể đưa ra một bức tranh đầy đủ và chân thực nhất.
Câu hỏi thường gặp về Đệ Tứ (FAQs)
Trotskyism có còn tồn tại ở Việt Nam không?
Trên thực tế, phong trào Trotskyist đã bị tiêu diệt hoàn toàn ở Việt Nam sau Cách mạng tháng Tám 1945. Không có bằng chứng nào cho thấy sự tồn tại của một tổ chức Trotskyist có hoạt động công khai hoặc ngầm ở Việt Nam hiện nay. Tuy nhiên, tư tưởng Trotskyism vẫn là một chủ đề được nghiên cứu trong giới học thuật và những người quan tâm đến lịch sử chủ nghĩa cộng sản.
Vì sao Đệ Tứ bị đàn áp mạnh mẽ?
Đệ Tứ bị đàn áp mạnh mẽ ở Việt Nam và trên toàn thế giới vì nhiều lý do chính:
- Đối lập tư tưởng với Stalin: Trotsky và những người theo ông là đối thủ chính của Stalin, người đã củng cố quyền lực trong Liên Xô và kiểm soát Đệ Tam Quốc tế.
- Tranh giành quyền lực: Trong bối cảnh Việt Nam, Đệ Tứ là một lực lượng chính trị có ảnh hưởng, cạnh tranh với Đảng Cộng sản Đông Dương trong việc giành quyền lãnh đạo phong trào cách mạng.
- Chiến lược cách mạng khác biệt: Quan điểm về “cách mạng thường trực” của Trotsky khác biệt với chiến lược “chủ nghĩa xã hội ở một nước” và liên minh dân tộc rộng rãi của Đệ Tam, gây ra xung đột về đường lối.
- Sợ chia rẽ: Đảng Cộng sản coi sự tồn tại của Đệ Tứ là mối đe dọa đến sự đoàn kết và thống nhất trong phong trào cách mạng.
Có tài liệu nào đáng tin cậy để tìm hiểu thêm không?
Để tìm hiểu sâu hơn về Đệ Tứ và phong trào Trotskyist tại Việt Nam, độc giả có thể tham khảo các tài liệu từ nhiều nguồn khác nhau. Các nghiên cứu của Phan Thị Trọng Tuyến, Trần Văn Giàu, hoặc các tác phẩm của Daniel Hémery, Huỳnh Kim Khánh về lịch sử Việt Nam cận đại thường có đề cập đến phong trào này. Việc đối chiếu thông tin từ các tài liệu lịch sử, hồi ký, và các phân tích học thuật từ cả trong và ngoài nước sẽ giúp bạn có cái nhìn đa chiều và toàn diện hơn về chủ đề phức tạp này.
Tóm lại, phong trào Đệ Tứ tại Việt Nam là một chương quan trọng nhưng thường bị hiểu lầm trong lịch sử cận đại của đất nước. Họ đại diện cho một khuynh hướng cộng sản khác biệt, đối lập với chủ nghĩa Stalin và Đệ Tam Quốc tế. Mặc dù bị đàn áp và gần như xóa sổ, những người Đệ Tứ như Tạ Thu Thâu và Phan Văn Hùm vẫn để lại dấu ấn của mình với tư cách là những trí thức yêu nước, dũng cảm theo đuổi lý tưởng về một cuộc cách mạng chân chính và dân chủ. Tìm hiểu về Đệ Tứ không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự phức tạp của lịch sử mà còn cung cấp những góc nhìn đa chiều về các lực lượng chính trị đã định hình nên Việt Nam ngày nay. Để khám phá thêm những câu chuyện hấp dẫn và thông tin chuyên sâu về đời tư, sự nghiệp của người nổi tiếng cũng như các sự kiện giải trí khác, hãy truy cập ngay vào Summerland.
