Alfred Adler là ai là câu hỏi thường xuyên được đặt ra bởi những người quan tâm đến tâm lý học, đặc biệt là các sinh viên và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực này. Ông không chỉ là một bác sĩ tâm thần lỗi lạc người Áo mà còn là người sáng lập trường phái tâm lý học cá nhân (Individual Psychology), một trong những nhánh tư tưởng quan trọng nhất, đối trọng với thuyết phân tâm học của Sigmund Freud. Adler đã định hình lại cách chúng ta hiểu về nhân cách, vai trò của xã hội và mục tiêu sống của con người, để lại một di sản sâu sắc cho cả tâm lý học và giáo dục. Bài viết này của Summerland sẽ đi sâu vào cuộc đời, sự nghiệp, những lý thuyết then chốt và tầm ảnh hưởng vĩ đại của ông.
Có thể bạn quan tâm: Ailee Là Ai? Khám Phá Hành Trình Âm Nhạc Của “beyoncé Hàn Quốc”
Tổng quan về cuộc đời và đóng góp của Alfred Adler
Alfred Adler là một trong những nhân vật tiên phong trong lịch sử tâm lý học, nổi tiếng với việc phát triển trường phái tâm lý học cá nhân, một hệ thống tư tưởng nhấn mạnh sự độc đáo và tính toàn vẹn của mỗi cá nhân. Ông tin rằng con người được thúc đẩy bởi nhu cầu vượt qua cảm giác tự ti bẩm sinh và phấn đấu đạt đến sự ưu việt, không phải vì các xung đột tình dục như Freud quan niệm. Lý thuyết của Adler đặt trọng tâm vào tầm quan trọng của hứng thú xã hội, mục tiêu hướng đích, và ảnh hưởng của thứ tự sinh trong gia đình đến sự hình thành nhân cách. Những ý tưởng này đã mở ra một kỷ nguyên mới trong trị liệu tâm lý, chuyển dịch sự chú ý từ các động cơ vô thức sang các yếu tố xã hội và nhận thức, đồng thời có ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều nhà tâm lý học sau này như Abraham Maslow và Carl Rogers.
Cuộc đời và hành trình trở thành nhà tâm lý học vĩ đại của Alfred Adler
Alfred Adler sinh ngày 7 tháng 2 năm 1870, tại Rudolfsheim, một vùng ngoại ô của Vienna, Áo, trong một gia đình thương gia Do Thái có bảy người con. Ông là con thứ hai. Tuổi thơ của Adler không hề dễ dàng; ông phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Khi còn nhỏ, ông mắc chứng còi xương, khiến ông không thể đi lại cho đến khi hơn hai tuổi. Sau đó, ở tuổi bốn, Adler suýt chết vì viêm phổi, một trải nghiệm đã khắc sâu vào tâm trí ông và trở thành động lực mạnh mẽ để ông quyết định trở thành một bác sĩ. Những trải nghiệm bệnh tật và sự yếu đuối thể chất thời thơ ấu này được cho là đã góp phần hình thành nên khái niệm về “cảm giác tự ti” trong lý thuyết của ông sau này.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Chủ tịch Thượng viện Mỹ Là Ai? Tìm Hiểu Về Quyền Lực Và Vai Trò
- Tải Video Quà Tặng Cuộc Sống Full Việt Hóa, Link Tốc Độ Cao
- Khám Phá Số Điện Thoại Xe Taxi Tại Mũi Né: Danh Sách Hãng Uy Tín Nhất 2025
- Chi tiết dự án Happy One Premier Quận 12
- Mua Bán Nhà Đất Thông Minh: Xu Hướng Thị Trường BĐS 2025
Adler học y khoa tại Đại học Vienna và tốt nghiệp vào năm 1895. Sau khi tốt nghiệp, ông bắt đầu sự nghiệp với vai trò bác sĩ nhãn khoa, nhưng nhanh chóng chuyển sang làm bác sĩ đa khoa ở một khu phố nghèo của Vienna, nơi ông có cơ hội tiếp xúc với nhiều bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn. Chính từ những trải nghiệm này, ông dần nhận ra rằng các yếu tố xã hội và kinh tế có ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe tâm thần và thể chất của con người. Điều này đã định hướng sở thích của ông sang lĩnh vực tâm thần học và tâm lý học.
Giai đoạn hợp tác và ly khai với Sigmund Freud
Năm 1902, Sigmund Freud mời Adler tham gia một nhóm thảo luận hàng tuần tại nhà mình để bàn về các vấn đề phân tâm học. Nhóm này sau đó phát triển thành Hội Phân tâm học Vienna, và Adler trở thành một trong những thành viên sáng lập và chủ tịch đầu tiên của hội. Ban đầu, Adler là một đồng nghiệp đáng kính và người ủng hộ các lý thuyết của Freud. Tuy nhiên, theo thời gian, những bất đồng sâu sắc về mặt lý thuyết bắt đầu nảy sinh giữa hai người.
Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở quan điểm về động lực chính của hành vi con người. Trong khi Freud nhấn mạnh bản năng tình dục (libido) và các xung đột vô thức, Adler lại tin rằng cảm giác tự ti và nỗ lực vượt qua chúng để đạt được sự ưu việt mới là động lực cơ bản. Ông cũng không đồng ý với việc Freud quá tập trung vào các yếu tố bên trong và quá khứ, mà thay vào đó, ông cho rằng cần xem xét toàn bộ cá nhân trong bối cảnh xã hội và mục tiêu hướng tới tương lai của họ. Những khác biệt này trở nên không thể dung hòa, dẫn đến việc Adler rời khỏi Hội Phân tâm học Vienna vào năm 1911 và thành lập trường phái tư tưởng của riêng mình.
Thành lập trường phái Tâm lý học Cá nhân
Năm 1912, Alfred Adler chính thức thành lập Hiệp hội Tâm lý học Cá nhân (Society of Individual Psychology). Từ “cá nhân” (individual) trong tên gọi trường phái của ông không có nghĩa là tách biệt khỏi xã hội, mà ngược lại, bắt nguồn từ thuật ngữ Latin “individuum” mang ý nghĩa “không thể chia cắt”, nhấn mạnh tính toàn vẹn, thống nhất của cá nhân và mối liên hệ không thể tách rời của họ với môi trường xã hội. Đây là một sự khác biệt lớn so với quan điểm của Freud, người thường xem cá nhân là tập hợp của các bản năng và xung đột nội tâm.
Suốt những năm tiếp theo, Adler đã dành tâm huyết phát triển và truyền bá các lý thuyết của mình thông qua các buổi diễn thuyết, bài viết và việc điều hành các phòng khám tư vấn trẻ em. Các phòng khám này tập trung vào việc ngăn ngừa các vấn đề tâm lý ở trẻ em và cung cấp hỗ trợ cho gia đình, phản ánh niềm tin của ông vào tầm quan trọng của môi trường xã hội trong sự phát triển của cá nhân.
Giai đoạn cuối đời và di sản
Vào những năm 1930, do sự trỗi dậy của Đức Quốc xã và chính sách bài Do Thái, các phòng khám của Adler ở Vienna bị buộc phải đóng cửa, mặc dù ông đã cải đạo sang Cơ đốc giáo nhiều năm trước. Điều này đã thúc đẩy Adler di cư sang Hoa Kỳ, nơi ông tiếp tục sự nghiệp giảng dạy và thuyết trình tại Đại học Y khoa Long Island. Ông nhanh chóng trở thành một diễn giả nổi tiếng và có ảnh hưởng, mang các ý tưởng của mình đến với một lượng lớn khán giả ở Mỹ và châu Âu.

Có thể bạn quan tâm: Alexandre De Rhodes Là Ai: Tiểu Sử, Sự Nghiệp Và Tranh Cãi
Năm 1937, trong một chuyến đi diễn thuyết ở Aberdeen, Scotland, Alfred Adler đã bị một cơn đau tim và qua đời vào ngày 28 tháng 5 năm 1937. Cái chết của ông để lại một khoảng trống lớn trong cộng đồng tâm lý học. Trớ trêu thay, tro cốt của ông đã bị thất lạc trong nhiều thập kỷ, mãi đến năm 2007 mới được phát hiện tại một lò hỏa táng ở Edinburgh. Năm 2011, 74 năm sau khi ông qua đời, tro cốt của Adler cuối cùng đã được đưa trở lại Vienna, quê hương của ông, hoàn thành một vòng đời đầy biến động và cống hiến. Cháu gái của ông, Margot Adler, đã chia sẻ với Tạp chí The Guardian (Severin Carrell, 2011) rằng việc ông trở về Vienna là điều hợp lý, bởi nơi đây là nhà của ông, và mối quan hệ “tam giác” giữa ông, Jung và Freud vẫn luôn hiện hữu trong lịch sử tâm lý học.
Các tác phẩm tiêu biểu của Alfred Adler
Alfred Adler là một nhà văn sung mãn, để lại nhiều tác phẩm quan trọng đã định hình trường phái tâm lý học cá nhân. Các cuốn sách của ông không chỉ trình bày các lý thuyết chuyên sâu mà còn cung cấp những hướng dẫn thực tế về cách hiểu và cải thiện cuộc sống con người. Những tác phẩm này vẫn được nghiên cứu và trích dẫn rộng rãi cho đến ngày nay.
Một số sách tâm lý học chuyên ngành của Alfred Adler bao gồm:
- “The Practice and Theory of Individual Psychology” (1925): Đây là một trong những tác phẩm quan trọng nhất, tổng hợp các bài giảng và nghiên cứu ban đầu của Adler, đặt nền móng cho tâm lý học cá nhân. Nó đi sâu vào các khái niệm như cảm giác tự ti, phấn đấu vượt trội và hứng thú xã hội.
- “What Life Should Mean to You” (1932): Một tác phẩm dễ tiếp cận hơn, dành cho công chúng. Cuốn sách này khám phá cách con người có thể tìm thấy ý nghĩa và mục đích trong cuộc sống thông qua đóng góp xã hội, tình yêu và công việc. Nó nhấn mạnh sự lựa chọn và trách nhiệm cá nhân trong việc định hình cuộc sống của mình.
- “The Case of Miss R: The Interpretation of a Life Story” (1929): Một ví dụ điển hình về cách Adler áp dụng lý thuyết của mình vào thực hành lâm sàng, phân tích chi tiết trường hợp của một bệnh nhân để minh họa các nguyên tắc của tâm lý học cá nhân.
- “Understanding Human Nature” (1965, xuất bản lần đầu năm 1927): Một cuốn sách kinh điển khác, cung cấp cái nhìn tổng quan về các quan điểm của Adler về bản chất con người, bao gồm động cơ, cảm xúc và mối quan hệ xã hội.
- “Superiority and Social Interest: A Collection of Later Writings” (1965): Tuyển tập các bài viết sau này của Adler, tiếp tục phát triển và tinh chỉnh các lý thuyết của ông, đặc biệt là về sự ưu việt và hứng thú xã hội.
- “The Science of Living” (1930) và “The Education of Children” (1930): Những tác phẩm này phản ánh sự quan tâm của Adler đối với việc ứng dụng tâm lý học vào giáo dục và nuôi dạy con cái, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng sự tự tin và hứng thú xã hội cho trẻ em.
- “Co-Operation Between the Sexes: Writings on Women, Love and Marriage, Sexuality, and Its Disorders” (1978): Tập hợp các bài viết của ông về các mối quan hệ giới tính, tình yêu và hôn nhân, cho thấy cách ông tiếp cận các vấn đề này thông qua lăng kính của tâm lý học cá nhân.
- “Study of Organ Inferiority and Its Psychical Compensation” (1917): Một trong những tác phẩm đầu tiên của Adler, giới thiệu khái niệm về sự kém cỏi của cơ quan và cách tâm lý con người bù đắp cho những khiếm khuyết này.
Ngoài ra, cũng có nhiều sách hay về tiểu sử và phân tích các lý thuyết của Alfred Adler, điển hình như:
- “The Individual Psychology of Alfred Adler” (1956) do H. L. Ansbacher và R. R. Ansbacher biên tập.
- Tuyển tập “The Collected Clinical Works of Alfred Adler: Journal articles: 1927-1931” (2002) của Viện Alfred Adler.
Những tác phẩm này đã và đang là nguồn tài liệu quý giá giúp độc giả và các nhà nghiên cứu hiểu sâu sắc hơn về tư tưởng của Adler và áp dụng chúng vào thực tiễn.
Lý thuyết của Alfred Adler về nhân cách và sự phát triển con người
Lý thuyết của Alfred Adler, được biết đến với tên gọi “Tâm lý học Cá nhân,” là một cách tiếp cận toàn diện và mang tính mục đích luận để hiểu về bản chất con người. Không giống như Freud tập trung vào các bản năng và quá khứ, Adler nhìn nhận mỗi cá nhân như một thực thể thống nhất, không thể chia cắt, luôn hướng tới một mục tiêu trong tương lai và bị ảnh hưởng sâu sắc bởi bối cảnh xã hội. Các khái niệm cốt lõi trong lý thuyết của ông đã thay đổi vĩnh viễn cách chúng ta nhìn nhận về nhân cách và sự phát triển.
Quan điểm của Alfred Adler về nhân cách: Tính toàn vẹn và Mục đích luận
Adler tin rằng mỗi người là một “cá nhân” (individual) theo đúng nghĩa đen của từ Latin “individuum,” tức là “không thể chia cắt.” Điều này có nghĩa là chúng ta không thể hiểu một phần của con người (ví dụ: cảm xúc, suy nghĩ, hành vi) mà không xem xét toàn bộ con người đó trong bối cảnh cuộc sống của họ. Mọi hành vi đều có mục đích và được định hướng bởi những mục tiêu, dù là có ý thức hay vô thức, mà cá nhân đặt ra cho bản thân. Đây là một quan điểm mang tính mục đích luận (teleological), nhấn mạnh rằng con người bị kéo về phía trước bởi các mục tiêu và kỳ vọng hơn là bị đẩy bởi các xung lực trong quá khứ.
Các khái niệm then chốt trong lý thuyết nhân cách của Adler
Theo Adler, nhân cách của mỗi cá nhân được hình thành dựa trên một số khái niệm chính:
-
Cảm giác tự ti (Feelings of Inferiority) và Phấn đấu để vượt trội (Striving for Superiority):
Đây là nền t tảng của lý thuyết Adler. Ông cho rằng tất cả trẻ em đều trải qua cảm giác yếu đuối và phụ thuộc vào người lớn trong giai đoạn đầu đời. Cảm giác kém cỏi này là phổ quát và tự nhiên, không phải là một khiếm khuyết. Nó trở thành động lực chính thúc đẩy con người phấn đấu để vượt qua, để cải thiện bản thân và đạt được sự ưu việt. “Ưu việt” ở đây không có nghĩa là trở thành tốt hơn người khác, mà là đạt đến sự hoàn thiện bản thân, trở nên có năng lực và hiệu quả hơn. Mục tiêu phấn đấu để vượt trội có thể lành mạnh hoặc không lành mạnh, tùy thuộc vào cách cá nhân định hướng và liệu họ có bao gồm hứng thú xã hội vào mục tiêu đó hay không. Quá trình này được gọi là sự bù đắp (compensation). -
Hứng thú xã hội (Social Interest / Community Feeling):
Khái niệm này là thước đo sức khỏe tâm lý của một người theo Adler. Hứng thú xã hội là ý thức về cộng đồng, khả năng đồng cảm với người khác và mong muốn đóng góp vào sự phát triển chung của xã hội. Adler tin rằng con người là những sinh vật xã hội và hạnh phúc chỉ có thể đạt được thông qua sự kết nối và đóng góp cho cộng đồng. Một người có hứng thú xã hội cao sẽ có khả năng đối phó với những thách thức cuộc sống một cách hiệu quả hơn và ít bị mắc kẹt trong cảm giác tự ti cá nhân. Ngược lại, việc thiếu hứng thú xã hội thường dẫn đến các vấn đề tâm lý và hành vi lệch lạc. -
Lối sống (Lifestyle):
Lối sống là một mô hình độc đáo, thống nhất của các hành vi, suy nghĩ và cảm xúc mà mỗi cá nhân phát triển từ thời thơ ấu để đạt được mục tiêu vượt trội của mình. Nó giống như một “kế hoạch sống” hoặc “bản đồ” mà cá nhân sử dụng để điều hướng thế giới. Lối sống được hình thành trong năm hoặc sáu năm đầu đời và tương đối ổn định sau đó. Nó bao gồm các niềm tin về bản thân, người khác và thế giới, cũng như cách cá nhân tiếp cận các nhiệm vụ sống cơ bản (công việc, tình yêu, tình bạn). Adler tin rằng lối sống được hình thành thông qua “bản thân sáng tạo” (creative self) của mỗi người, tức là khả năng tự do định hình phản ứng của mình trước các trải nghiệm.
Alfred Adler Là Ai Có thể bạn quan tâm: Alexander Đại Đế Là Ai? Khám Phá Cuộc Đời Và Di Sản Vĩ Đại
-
Chủ nghĩa hướng đích hư cấu (Fictional Finalism):
Adler cho rằng hành vi của con người thường được định hướng bởi các “mục tiêu hư cấu” – những ý tưởng hoặc lý tưởng không có cơ sở trong thực tế nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra ý nghĩa và hướng đi cho cuộc sống. Ví dụ, niềm tin “mọi người đều phải yêu quý tôi” hoặc “cuộc sống phải công bằng” là những hư cấu. Mặc dù không thực tế, những hư cấu này có thể thúc đẩy cá nhân hành động. Mục tiêu cuối cùng của mọi cá nhân là đạt được sự “hoàn hảo” hoặc “ưu việt” trong một lĩnh vực nào đó, và mục đích hư cấu này đóng vai trò như một ngôi sao dẫn lối không ngừng. -
Các mô thức gia đình (Family Constellation) và Thứ tự sinh (Birth Order):
Adler là một trong những nhà tâm lý học đầu tiên nhấn mạnh tầm quan trọng của môi trường gia đình và đặc biệt là thứ tự sinh trong việc hình thành nhân cách. Ông tin rằng vị trí của một đứa trẻ trong gia đình (con cả, con giữa, con út, con một) tạo ra những trải nghiệm và thách thức độc đáo, ảnh hưởng đến cách chúng phát triển cảm giác tự ti, lối sống và hứng thú xã hội.- Con cả: Thường có xu hướng bảo thủ, có trách nhiệm, khao khát quyền lực và vị thế. Họ có thể trải qua “khử ngôi” khi em ra đời.
- Con giữa: Có thể cảm thấy bị cạnh tranh, thường là người đàm phán, tìm kiếm sự công bằng, hoặc có thể là người nổi loạn. Họ thường là những người có hứng thú xã hội cao.
- Con út: Thường được nuông chiều, có thể là người sáng tạo, lôi cuốn nhưng cũng có thể phụ thuộc.
- Con một: Có xu hướng hướng đến người lớn, phát triển sớm về trí tuệ nhưng có thể thiếu kỹ năng xã hội do không có anh chị em để cạnh tranh.
Adler không cho rằng thứ tự sinh là yếu tố quyết định số phận, mà nó tạo ra “xu hướng” hoặc “khuôn mẫu” mà cá nhân có thể tự do lựa chọn phản ứng.
Các kiểu tính cách của Alfred Adler
Adler không tin vào việc phân loại con người một cách cứng nhắc, nhưng ông đã mô tả bốn kiểu tính cách dựa trên lối sống của một người và mức độ hứng thú xã hội của họ, đặc biệt là cách họ giải quyết các nhiệm vụ sống:
- Kiểu Cầm quyền (Ruling Type): Những người này thường thống trị và tìm kiếm quyền lực, sẵn sàng thao túng người khác để đạt được mục tiêu của mình. Họ có thể có tính cách hung hăng hoặc thích chỉ huy. Mức độ hứng thú xã hội của họ rất thấp, và họ dễ rơi vào các hành vi chống đối xã hội hoặc tiêu cực.
- Kiểu Thích Được Nhận/Dựa Dẫm (Getting/Learning Type): Đây là những người thụ động, thích dựa dẫm vào người khác để đáp ứng nhu cầu của mình. Họ mong đợi người khác sẽ “làm” cho họ mà không tự mình nỗ lực hay trả lại bất cứ điều gì. Mức độ hoạt động của họ thấp và hứng thú xã hội cũng thấp.
- Kiểu Lảng tránh (Avoiding Type): Những người thuộc kiểu này thường trốn tránh các vấn đề và thách thức của cuộc sống, coi thường thất bại và do dự khi chấp nhận rủi ro. Họ thường cô lập bản thân, có ít mối quan hệ xã hội và không muốn đối mặt với thực tế. Mức độ hứng thú xã hội của họ cũng rất thấp.
- Kiểu Có ích cho Xã hội (Socially Useful Type): Đây là kiểu người lành mạnh nhất theo Adler. Họ có xu hướng hướng ngoại, năng động và có hứng thú xã hội cao. Họ không chỉ cố gắng cải thiện bản thân mà còn tìm cách đóng góp vào lợi ích chung của cộng đồng. Những người này đối mặt với các vấn đề cuộc sống một cách xây dựng, hợp tác và có trách nhiệm.
Adler tin rằng mục tiêu của liệu pháp Adlerian là giúp ba kiểu tính cách đầu tiên phát triển hứng thú xã hội và chuyển dịch sang kiểu “có ích cho xã hội,” từ đó tìm thấy hạnh phúc và sự hoàn thiện trong cuộc sống. Quan điểm này đã có ảnh hưởng mạnh mẽ đến nhiều nhà tâm lý học nhân văn và nhận thức-hành vi sau này.
So sánh với Freud và Jung
Để hiểu rõ hơn về Alfred Adler là ai và di sản của ông, việc so sánh với các đồng nghiệp cùng thời là Freud và Jung là điều cần thiết.
-
Với Sigmund Freud:
- Động lực chính: Freud nhấn mạnh bản năng tình dục (libido) và bản năng gây hấn là động lực chính, với vô thức đóng vai trò trung tâm. Adler tin vào sự phấn đấu hướng tới ưu việt và vượt qua cảm giác tự ti, cùng với hứng thú xã hội.
- Quan điểm về con người: Freud xem con người là bị động, bị điều khiển bởi các xung lực sinh học và trải nghiệm quá khứ. Adler xem con người là chủ động, tự định hướng bởi các mục tiêu tương lai và có khả năng định hình lối sống của mình.
- Vai trò của xã hội: Freud ít nhấn mạnh vai trò của xã hội. Adler coi hứng thú xã hội là yếu tố then chốt cho sức khỏe tâm lý.
- Tính thống nhất của cá nhân: Freud chia nhân cách thành các cấu trúc (Id, Ego, Superego). Adler nhấn mạnh tính thống nhất, toàn vẹn của cá nhân.
-
Với Carl Jung:
- Cả Adler và Jung đều ly khai khỏi Freud. Jung phát triển khái niệm về vô thức tập thể và các nguyên mẫu. Mặc dù cả hai đều đánh giá cao vai trò của mục đích và ý nghĩa, nhưng Jung tập trung hơn vào các yếu tố tâm linh và thần thoại, trong khi Adler hướng đến các yếu tố xã hội và thực tiễn hơn.
- Adler cũng không chấp nhận phân loại tính cách cứng nhắc của Jung (hướng nội/hướng ngoại), mà thay vào đó tập trung vào lối sống và hứng thú xã hội.
Những sự khác biệt này đã làm nổi bật tính độc đáo và sự tiên phong trong tư tưởng của Adler, giúp ông xây dựng một trường phái tâm lý học riêng biệt, nhấn mạnh khía cạnh con người và xã hội của sự phát triển tâm lý.
Những đóng góp khác của Alfred Adler cho tâm lý học và giáo dục
Alfred Adler không chỉ là một nhà lý thuyết xuất sắc mà còn là một nhà thực hành và nhà cải cách, người đã mang tâm lý học ra khỏi phạm vi phòng khám cá nhân để ứng dụng vào cộng đồng và giáo dục. Những đóng góp của ông đã mở rộng đáng kể lĩnh vực tâm lý học và có ảnh hưởng lâu dài đến nhiều chuyên ngành khác.
Đóng góp cho tâm lý học lâm sàng và phát triển trẻ em
Các lý thuyết của Alfred Adler đã đóng một vai trò thiết yếu trong nhiều lĩnh vực tâm lý học, bao gồm trị liệu và phát triển trẻ em. Ông là một trong những người đầu tiên nhận ra rằng các vấn đề tâm lý không chỉ xuất phát từ các xung đột nội tâm mà còn từ các yếu tố xã hội và môi trường. Ý tưởng của Alder đã ảnh hưởng đến các nhà tâm lý học và phân tâm học quan trọng khác như Abraham Maslow, Carl Rogers (những người sáng lập tâm lý học nhân văn), Karen Horney, Rollo May, Erich Fromm (những người theo chủ nghĩa hiện sinh), và Albert Ellis (người phát triển liệu pháp hành vi nhận thức hợp lý – REBT). Ngày nay, những ý tưởng và khái niệm của ông thường được gọi là trường phái tâm lý học Adlerian.
Trường phái tâm lý học cá nhân của Alfred Adler đã tạo nên một sự cách biệt lớn trong lĩnh vực tâm lý học nói chung, vốn đã bị Phân tâm học của Freud thống trị thời bấy giờ. Trong khi Freud chỉ tập trung vào các quá trình bên trong của chủ thể, mà chủ yếu là xung đột tính dục, ảnh hưởng đến tâm lý của một người, thì Adler kiên quyết rằng để hiểu đầy đủ về một người, nhà tâm lý cũng cần phải xem xét các yếu tố bên trong khác cũng như yếu tố bên ngoài. Điều này giải thích vì sao ông đặt tên cho trường phái tâm lý học của mình là cá nhân, gợi lên ý nghĩa không thể chia cắt, bắt nguồn từ thuật ngữ Latin “individuum” (Mosak et al, 1999). Cách tiếp cận toàn diện này đã mở đường cho các liệu pháp nhấn mạnh vai trò của nhận thức, xã hội và mục tiêu sống.

Có thể bạn quan tâm: Alex Morgan Là Ai? Hành Trình Trở Thành Biểu Tượng Bóng Đá Nữ Thế Giới
Đóng góp cho ngành giáo dục và công tác xã hội
Alfred Adler là một trong những bác sĩ tâm thần đầu tiên đưa sức khỏe tâm thần vào lĩnh vực giáo dục. Ông ủng hộ các chiến lược phòng ngừa được thiết kế nhằm tránh các nguy cơ mắc rối loạn tâm thần và phát triển các kỹ năng ứng phó không phù hợp. Xét về mặt này, ông đã đóng góp rất nhiều cho lĩnh vực công tác xã hội và tâm lý học cộng đồng. Ông tin rằng trường học và giáo viên có vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng hứng thú xã hội và sự tự tin ở trẻ em, đặc biệt là những trẻ đã có cảm giác tự ti.
Khi làm việc trong các trường học ở Vienna, Adler đã hỗ trợ các chuyên gia trong việc điều trị và tư vấn cho học sinh và gia đình. Trong thời gian đó, Adler đã tiến hành một buổi trị liệu tâm lý thân mật trước một nhóm nhỏ bao gồm phụ huynh, học sinh và giáo viên, được gọi là “guidance centers” (các trung tâm hướng dẫn). Phiên trị liệu ngẫu hứng này là một trong những ghi chép sớm nhất trong tiểu sử Alfred Adler về liệu pháp gia đình hoặc liệu pháp cộng đồng, một phương pháp mà ngày nay rất phổ biến. Nó cho thấy cách ông tiếp cận các vấn đề từ góc độ hệ thống, nhận ra rằng cá nhân không tồn tại độc lập mà bị ảnh hưởng bởi các mối quan hệ và môi trường xung quanh.
Adler tiếp tục thay đổi “bộ mặt” của tâm lý học bằng cách đổi mới việc sử dụng liệu pháp trị liệu cho nhiều thành phần cộng đồng vốn không quan tâm nhiều đến lĩnh vực này. Các phương pháp của ông đã trở thành một phần không thể thiếu trong trị liệu tội phạm, công tác xã hội, phát triển trẻ em và giáo dục, nhấn mạnh sự cần thiết của sự hợp tác và hứng thú xã hội trong việc giải quyết các vấn đề xã hội.
Tích hợp Tâm động học và Thuyết Mục đích luận
Adler đã kết hợp tâm động học (psychodynamics) và thuyết mục đích luận (teleology) trong tác phẩm của mình. Thuyết mục đích (teleology) của Adler là nghiên cứu về những nguyên nhân cuối cùng và cách thức mà mọi thứ được thiết kế hướng tới các nguyên nhân này. Ông nhấn mạnh rằng, các quá trình tâm lý được dẫn dắt bởi một lực định hướng mục tiêu chưa biết – hay còn gọi là “mục đích hư cấu.” Điều này có nghĩa là con người không chỉ bị ảnh hưởng bởi quá khứ (tâm động học theo Freud) mà còn bị kéo về phía trước bởi các mục tiêu và kỳ vọng trong tương lai. Sự tích hợp này mang lại một cái nhìn cân bằng hơn, công nhận cả ảnh hưởng của quá khứ lẫn sức mạnh của mục tiêu trong việc định hình hành vi con người.
Những câu nói truyền cảm hứng của Alfred Adler
Trong suốt cuộc đời và sự nghiệp của mình, Alfred Adler đã để lại nhiều câu nói sâu sắc, không chỉ tóm tắt triết lý tâm lý học của ông mà còn truyền cảm hứng cho hàng triệu người. Những câu nói này thể hiện niềm tin của ông vào sức mạnh của ý chí con người, tầm quan trọng của trách nhiệm cá nhân, và giá trị của sự kết nối xã hội.
- “Vượt khó dẫn đến sự dũng cảm, tự trọng và biết mình.”
- “Chúng ta không bị quyết định bởi kinh nghiệm của mình, mà tự quyết định bởi ý nghĩa mà chúng ta gán cho chúng… Ý nghĩa không được xác định bởi các tình huống. Chúng ta xác định bản thân theo ý nghĩa mà chúng ta gán cho các tình huống.”
- “Hãy làm theo trái tim của bạn nhưng cũng nhớ mang theo bộ não nhé!”
- “Người thiên tài được ngưỡng mộ, người giàu có được ghen tị, người có quyền lực được kính sợ, nhưng chỉ có người có nhân cách mới được tin tưởng.”
- “Bạn có thể được chữa lành chứng trầm cảm nếu bạn bắt đầu việc đầu tiên của mỗi ngày là cân nhắc xem mình sẽ mang lại niềm vui thực sự cho người khác như thế nào.”
- “Rõ ràng là chúng ta không bị ảnh hưởng bởi ‘sự thật’ mà là bởi cách giải thích của chúng ta về sự thật.”
- “Cuộc sống này cũng giống như học bơi! Đừng sợ phạm sai lầm, vì không có cách nào khác là học cách sống!”
- “Một nguyên tắc đơn giản khi đối phó với những người khó gần là hãy nhớ rằng, người này đang cố gắng khẳng định ưu thế của mình, và bạn phải ứng phó với họ từ góc độ đó.”
- “Can đảm không phải là một khả năng mà một người có hay không có. Can đảm là sự sẵn sàng tham gia vào một hành vi chấp nhận rủi ro bất kể không biết hậu quả là gì hoặc nó bất lợi thế nào. Chúng ta có khả năng hình thành hành vi dũng cảm miễn là chúng ta dám thực hiện nó.”
- “Hãy chỉ tin tưởng vào chuyển động. Cuộc sống diễn ra ở cấp độ các sự kiện chứ không phải ở lời nói. Hãy tin tưởng vào hành động.”
- “Hãy nhìn bằng đôi mắt của người khác, nghe bằng đôi tai của người khác, cảm nhận bằng trái tim của người khác. Hiện tại, đối với tôi, đây dường như là một định nghĩa có thể chấp nhận được về cái mà chúng ta gọi là cảm giác xã hội.”
- “Nhạy cảm thái quá là biểu hiện của cảm giác tự ti.”
- “Mọi đứa trẻ được nuông chiều đều trở thành đứa trẻ bị ghét bỏ… Không có tội ác nào lớn hơn sự nuông chiều con cái.”
- “Nhiệm vụ quan trọng nhất của một nhà giáo dục, một nghĩa vụ thiêng liêng, là đảm bảo rằng không có đứa trẻ nào nản lòng ở trường, và đứa trẻ khi đến trường vốn đã chán nản sẽ lấy lại được sự tự tin nhờ trường học và giáo viên của nó.”
- “Mục tiêu của tâm hồn con người là chinh phục, hoàn hảo, an toàn và ưu việt.”
- “Chính cá nhân nào không quan tâm đến đồng loại của mình mới là người gặp khó khăn lớn nhất trong cuộc sống, và gây tổn thương lớn nhất cho người khác. Chính từ những cá nhân như vậy mà mọi thất bại của con người nảy sinh.”
- “Ai không tin mình thì không bao giờ tin người khác.”
- “Sự tồn tại can đảm của hạnh phúc song hành với sự can đảm của đau khổ.”
- “Đấu tranh cho các nguyên tắc của một người luôn dễ dàng hơn là sống theo chúng.”
- “Cảm giác thấp kém chi phối đời sống tinh thần và có thể được nhận biết rõ ràng thông qua cảm giác không trọn vẹn và không thỏa mãn, và trong cả cuộc đấu tranh không ngừng của cá nhân lẫn nhân loại.”
- “Một lời nói dối sẽ vô nghĩa trừ khi sự thật bị coi là nguy hiểm.”
Những lời này không chỉ thể hiện trí tuệ sâu sắc của Adler mà còn là lời nhắc nhở mạnh mẽ về tiềm năng của mỗi cá nhân và tầm quan trọng của việc sống một cuộc đời có ý nghĩa, kết nối với cộng đồng.
Kết luận
Qua bài viết này, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu Alfred Adler là ai, về cuộc đời, sự nghiệp, và những lý thuyết cốt lõi đã định hình nên trường phái tâm lý học cá nhân của ông. Từ những trải nghiệm tuổi thơ đầy khó khăn đến những bất đồng với Freud và hành trình xây dựng một hệ thống tư tưởng mới, Adler đã chứng minh tầm nhìn độc đáo của mình về bản chất con người. Lý thuyết của ông, với trọng tâm vào cảm giác tự ti, phấn đấu vượt trội, hứng thú xã hội, lối sống và ảnh hưởng của thứ tự sinh, không chỉ là nền tảng cho tâm lý học hiện đại mà còn mang lại những bài học giá trị về cách mỗi cá nhân có thể tìm thấy ý nghĩa và mục đích trong cuộc sống.
Dù vẫn còn một số hạn chế, nhưng lý thuyết tâm lý học cá nhân của Alfred Adler đã có những đóng góp quan trọng cho tâm lý học nói chung và tâm lý trị liệu nói riêng. Nó khuyến khích chúng ta nhìn nhận bản thân và người khác một cách toàn diện, tin vào khả năng thay đổi và phát triển của con người, và nhận ra sức mạnh của sự kết nối cộng đồng. Hiểu biết sâu sắc hơn về quan điểm của nhà tâm lý học Alfred Adler chắc chắn sẽ giúp ích rất nhiều trong việc thực hành chuyên môn và ứng dụng vào cuộc sống hàng ngày để xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn. Khám phá thêm những câu chuyện thú vị và thông tin chuyên sâu về các nhân vật ảnh hưởng trong thế giới giải trí và khoa học tại Summerland.






